Actuele informatie over faillissementen en surseances

Grieks zwaard van Damocles blijft boven eurozone hangen

Door:
Robert Jan Blom
  |  4 juli 2018
Met lede ogen keek Gerrit Zalm toe hoe zijn waarschuwingen in de wind werden geslagen: geholpen door geslepen bankiers rommelde Griekenland zich de eurozone in. Ruim een kwart eeuw en een reeks eurocrisissen later maakt onze columnist Robert Jan Blom de balans op van de bijna-Grexit. ‘Het gevaar van het zwaard van Damocles is afgewend maar alertheid blijft geboden omdat voorspoed altijd wordt bedreigd.’

Met vijftig met pensioen

Alweer acht jaar leven de Grieken in armoede. Het is de straf voor het luxe leven dat Zorba en zijn vrienden jarenlang wensten te leiden. Een leven waar de pensioenleeftijd vanaf vijftig jaar heilig was. Waar de arts, de accountant, de notaris en andere notabelen een laag fictief inkomen verdienden en zodoende een minimale belastingaanslag betaalden. Een leven waar geen kadaster bestond en niemand onroerendgoedbelasting betaalde. Waar de btw massaal werd ontdoken. En de staat het allemaal prima vond en het aantal ambtenaren tot ongekende hoogte liet stijgen.

Financiële ruïnes

In 2010 ging Griekenland financieel ten onder. En dat was niet voor het eerst. De Grieken praten graag over de Akropolis en het Parthenon maar ze kunnen ook bogen op een lange geschiedenis van financiële ruïnes. Ja, je kunt gerust zeggen dat de Grieken behalve de democratie en de filosofie ook de noodruft en de bedelarij hebben uitgevonden. Sinds het land in 1843 de onafhankelijkheid van de Ottomanen uitriep, heeft Griekenland meer dan de helft van de tijd in staat van betalingsonmacht verkeerd, een omineuze prestatie die alleen door Angola, Ecuador en Honduras wordt overtroffen.

Gewetenloze bankiers

Toch hadden de even gewetenloze als gewiekste bankiers van Goldman Sachs en JP Morgan er geen enkele moeite mee om de cijfers van Athene op te poetsen zodat ze in 2001 zich de eurozone in konden rommelen.Gerrit Zalm, die met een blik op de historie zijn ‘slapjanussen van collega’s’ indringend had gewaarschuwd, kreeg volkomen gelijk. Ook als lid van de euroclub stevenden de Grieken op een staatsbankroet af. De economie kromp met tenminste een kwart. De werkloosheid steeg in 2010 naar 24 procent. Complete winkelstraten gingen failliet. Ambtenaren werden van de ene op de andere dag naar huis gestuurd. De overheid besteedde nog nauwelijks aandacht aan overheidstaken. Omzetten van bedrijven droogden op. Families moesten elkaar onderhouden. Banken verstrekten geen krediet meer.


Nazizwijn 

Ondanks deze ongekende rampspoed kwamen de Grieken niet tot inkeer. Bezuinigen? Ben je gek! Belasting betalen? Ho maar. De tijden dat de Grieken zich neervlijden voor een paar uurtjes Socratische introspectie waren definitief voorbij. Frau Merkel werd voor nazizwijn uitgemaakt en ook ‘onze’ Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem kreeg woorden naar zijn hoofd geslingerd waar welgevoegelijke filosofen zich postuum voor schaamden. Uiteindelijk zwichtten de Grieken voor de tucht van de trojka, zijnde de Europese Commissie, de ECB en het IMF. Afgevaardigden van dit driemanschap zouden toezien op de totale herziening van de Griekse economische structuur die als tegenprestatie voor gigantische leningen van het IMF was overeengekomen.

Lichtpuntjes

Uiteindelijk is er € 280 miljard overgeboekt. Inmiddels bedraagt de Griekse staatsschuld € 325.280.836.026, kortweg 325 miljard (kijk op staatsschuldmonitor van nationaldebtclocks.org voor de meest actuele stand van zaken). Ondanks dit duizelingwekkende bedrag glinsteren er een paar lichtpuntjes in het drab van deze bodemloze put. Het toerisme is hersteld. De Griekse minister van Toerisme signaleert zelfs een onstuimige groei in het aantal buitenlandse bezoekers. Minder onstuimig maar eveneens onmiskenbaar stijgend is ook de economische groei. Vorig jaar nam de economie toe met 1,6 procent; voor dit jaar wordt een groei van 1,9 procent voorzien. En in augustus eindigt het hulpprogramma van het noodfonds en mag Griekenland financieel weer op eigen benen staan.

Zwaard van Damocles

Op papier staat Griekenland tot 2050 in de boeken als schuldenaar. Wedden dat er over enkele jaren een schuldverlaging wordt doorgevoerd? Dan hebben wij, Nederlanders en overige Europeanen, toch weer een goede daad verricht. Het gevaar van het (Griekse) zwaard van Damocles dat de hele eurozone leek te verscheuren, is afgewend. Maar, zoals de recente ontwikkelingen in Italië laten zien, kan er van lui achterover leunen geen sprake zijn. Net als in de Griekse mythe hangt het zwaard aan een flinterdun paardenhaartje boven de koning om ons stervelingen eraan te herinneren dat alertheid geboden is omdat voorspoed altijd wordt bedreigd.

Robert Jan Blom

Robert Jan Blom Wie is Robert Jan Blom
Robert Jan Blom is een toonaangevend deskundige op het terrein van ondernemerschap en faillissementen. Hij publiceerde 75 boeken over het ondernemerschap, waaronder een groot aantal werken die specifiek ingaan op het faillissement. zoals Failliet in de Praktijk (1992), Failliet, Het onderzoek (1996) en Faillissement, Surseance en Schuldsanering (2000). Daarnaast is hij gastdocent, spreker en commentator: geregeld treedt hij op bij radio- en tv-programma’s als Buitenhof, RTL-Z en het NOS Journaal. Blom is als vast columnist verbonden aan Faillissementsdossier.nl.

Volg het laatste nieuws en insolventies via Twitter
Volg het laatste nieuws en insolventies via Facebook
  • Binq Media B.V., Media Park, Locatie Heideheuvel H1, Mart Smeetslaan 1, 1217 ZE Hilversum, Nederland