De visserijsector rekent op een reeks faillissementen voor kottervissers nu Brussel een totaalverbod uitvaardigt op het gebruik van de pulskor. In de afgelopen jaren zijn veel Nederlandse kotters juist overgestapt op deze experimentele elektrische vistechniek die tot lagere kosten en hogere opbrengsten leidt. Wat ging er mis? Heeft Den Haag zijn hand overspeeld?
Stroomstootje
In De Vliegende Hollander – de mythe over een verdoemd VOC-schip dat met bloedrode zeilen over de zeeën zou dwalen – geloven ze allang niet meer maar de nadering van een ander gevreesd fantoom, het faillissementsspook, is voor veel Nederlandse vissers plotseling wél werkelijkheid geworden. Gisteren stemde het Europees Parlement voor een verbod op de pulskorvisserij. De pulskor is een sleepnet met elektrodes die een minuscuul stroomstootje afgeven waardoor de platvis even opschrikt, omhoog springt en in het net verdwijnt. De innovatieve methode – een Nederlandse vinding – is ontwikkeld als alternatief voor de traditionele boomkorvisserij waarbij stalen kettingen de bodem loswoelen en de sleepnetten behalve tong, schol en tarbot ook een veel bijvangst meenemen.
Verboden
Vissen met elektriciteit is echter verboden in de EU-wateren: het ecosysteem kan beschadigd raken door de elektrische schokken. Ook al wordt er een laag voltage gebruikt, de gevolgen van het gebruik van de pulskor op de zeebodem, andere vissoorten (ongewervelden die verstijven in contact met stroom, roggen die zelf elektriciteit gebruiken om hun prooi aan te vallen) en het milieu als geheel zijn nog onvoldoende onderzocht. Om hier meer inzicht in te krijgen, gaf de EU in 2009 tijdelijk toestemming aan de lidstaten om vijf procent van de boomkorvloot met de pulstechiek uit te rusten. De Nederlandse overheid betoonde zich royaal met het verlenen van ontheffingen. Ze stond toe dat vrijwel de gehele Nederlandse kottervloot die op platvis vist, circa tachtig schepen, tonnen investeerde in de geavanceerde sleepnetten. De voordelen waren immers evident: minder bijvangst, lagere brandstofkosten, hogere winsten.
Pure jaloezie
Het heeft er alle schijn van dat vissers en beleidsmakers eendrachtig voor de muziek zijn uitgelopen. De vissermannen in Urk en Arnemuiden mogen om het hardst roepen dat hun Franse collega’s uit eigenbelang en pure jaloezie een effectieve lobby (‘De pulskor is een massavernietigingswapen!’) hebben opgetuigd om het parlement in Brussel te beïnvloeden, feit blijft dat onafhankelijk onderzoek nog niet heeft aangetoond dat de pulskorvisserij tot minder milieubelasting leidt dan de aloude boomkor. Ook in Wageningen, waar de effecten in aquaria worden nagebootst, en andere Nederlandse onderzoekscentra waar meerjarige onderzoeken zijn opgestart, is men nog niet van overtuigd van de ecologische voordelen van het elektrisch vissen. Veelzeggend is dat ook veel groene Europarlementariërs voor het verbod stemden.