Een toenemend aantal horecaeigenaren vreest binnen afzienbare tijd de zaak te moeten sluiten door de opmars van zuipketen. Sinds begin dit jaar het alcoholverkoopverbod kracht werd, mijden jongeren van achttien jaar of jonger steeds vaker het café. ‘Ze drinken thuis of ze trekken zich terug in schuurtjes,’ zegt Joris Prinssen, woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland. De brancheorganisatie ziet zich genoodzaakt aan de bel te trekken.
Keerzijde alcoholverbod
Het leek een nobel plan. Na de jarenlange maatschappelijke ongerustheid over het gemak waarmee jongeren alcohol konden krijgen - met de op ooghoogte in het supermarktschap lonkende mixdrankjes als symbool - werd er eindelijk wetgeving van kracht. Vanaf 1 januari 2014 mogen de detailhandel en horeca alleen aan jongeren van boven de achttien alcohol verkopen. Naar nu steeds duidelijker wordt, heeft het in gang gezette beschermingsbeleid een door de wetgever onvoorziene keerzijde. Schuurtjes, afgeschreven schaftketen, tochtige caravans, oude bunkers: ze krijgen een nieuw leven als zuipkeet voor tieners.
Gemeente Westland koploper met 150 zuipketen
Op zichzelf is de zuipkeet geen nieuw verschijnsel. Al in 2010 becijferde het onderzoeksbureau Intraval in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid dat in een derde van de Nederlandse gemeenten zuipketen te vinden zijn. De onderzoekers turfden in totaal maar liefst 1500 keten met de gemeente Westland als onbetwiste koploper: de alomtegenwoordige kassen boden beschutting aan 150 zuipgelegenheden. Maar waar de populariteit van de keten zich een paar jaar geleden nog leken te beperken tot de provinciale randen van Nederland, schieten ze sinds een paar maanden in alle provincies uit de grond.
Horecaeigenaren zijn gestopt
‘De natte sector, cafés en discotheken, heeft er nu echt flinke last van gekregen,’ zegt Joris Prinssen van Koninklijke Horeca Nederland. ‘Het is overdreven om te spreken van een tsunami van zuipketen maar het rijst wel de pan uit. Horecaeigenaren beginnen zich ongerust te maken. We krijgen signalen dat men overweegt het bedrijf te staken, sommigen zijn al gestopt.’ Prinssen benadrukt dat zijn organisatie de politiek consequent heeft gewaarschuwd voor het boemerangeffect van het alcoholverbod: ‘Drankmisbruik onder jongeren is een veelkoppig monster dat je alleen met integraal beleid klein kunt krijgen, niet met een paar geïsoleerde maatregelen. Jongeren gaan heus niet minder drinken als de kroegbaas hen geen biertje meer mag voorzetten.’
Negen op de tien jongeren drinkt evenveel of meer
Een gisteren gepubliceerd onderzoek van EenVandaag en RTV NH geeft Prinssen gelijk. Uit de enquête blijkt dat negen op de tien jongeren sinds 1 januari ‘evenveel drinkt of zelfs meer is gaan drinken.’ Tien procent drinkt minder en slechts één procent laat de drank sinds Oudjaar staan. Opmerkelijk is ook veel ouders zich niets aantrekken van de nieuwe wet. De helft (48 procent) van de ouders vindt het prima wanneer hun 16- en 17-jarige kinderen alcohol drinken en velen onder hen schenken zelf thuis de glazen van de tieners vol.
Preventie- en handhavingsplan Alcohol
De verantwoordelijkheid voor handhaving van de aangescherpte Drank- en Horecawet ligt bij de gemeenteraden. Zij moeten voortaan eens per vier een beleidsnota opstellen. Idealiter omvat dit ‘Preventie- en handhavingsplan Alcohol’ een samenhangend stelsel van vergunningen, ontheffingen en verordeningen, een geheel dat wordt bekrachtigd door ‘ketenpartners’ als politie, scholen, sportverenigingen, buurtnetwerken, jongerenwerk, detailhandel en uiteraard de horeca. Het Rijk heeft de gemeenten verplicht de nota voor 1 juli gereed te hebben maar of dat er van komt? Prinssen betwijfelt het. ‘Gemeenten hebben het momenteel al zo druk met alles dat uit Den Haag op hen afkomt. Misschien dat de plannen over een paar weken wel op de bureaus liggen maar, het gaat natuurlijk om uitvoering. Zijn er voldoende mensen beschikbaar die er op uit kunnen trekken om die zuipketen aan te pakken? Horecaondernemers hebben fors geïnvesteerd in de invoering van de nieuwe maatregelen, zij mogen daar niet aan ten onder gaan.’