Al jaren achtereen registreert het CBS dat het aantal faillissementen blijft dalen. In 2018 werd zelfs een laagterecord gevestigd. Onze columnist Robert Jan Blom waarschuwt dat deze cijfers bedrieglijk kunnen zijn. ‘Het feit dat het aantal faillissementen daalt wil niet zeggen dat er nu betere ondernemers aan het roer staan.’
Laagterecord aantal faillissementen
Het gaat goed met het Nederlandse bedrijfsleven. Ook in 2018 is het aantal faillissementen gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar, meldde het CBS onlangs. In 2013 noteerden de overheidscijferaars een piek in de grafiek, sindsdien is een gestaag dalende lijn ingezet. In vergelijking met 2013 is het aantal faillissementen zelfs met ruim 62 procent afgenomen. 2018 gaat de Haagse boeken in als het jaar met de minste faillissementen van deze nog jonge eeuw. Wat zeggen deze hosannacijfers nu over de ondernemers, over hun achtergronden en hun vooruitzichten?
Faillissementscijfers zeggen niets
Op die vraag is eigenlijk slechts één antwoord mogelijk: over het niveau van ondernemers zeggen de faillissementscijfers helemaal niets. Al mijn halve leven houd ik me bezig met het in kaart brengen van die kwaliteiten die een goede ondernemer scheiden van een brokkenpiloot. Waarom gaat de ene bakker failliet en de andere, die verderop in diezelfde straat werkzaam is, niet? Waarom het ene reclamebureau wel, en het andere niet? De ene loodgieter wel, de andere niet? Dát is wat me interesseert.
Faillissement heeft mix van oorzaken
Mijn onderzoeken – waar onder meer faillissementscuratoren aan meewerkten – geven aan dat failliet gaan te maken heeft met een mix van oorzaken. De manier waarop ondernemers hun klanten bedienen staat voorop. De kwaliteit van de geleverde producten en diensten is eveneens van groot belang. De prijs staat pas op de derde plaats. Met andere woorden: de klant zoekt op de eerste plaats naar service, naar deskundige oprechte aandacht, naar ondernemers die meer bieden dan het standaardverhaal over de klant is koning. En als hij of zij klachten heeft over de geleverde producten, verwacht de klant een onmiddellijke oplossing. Gebeurt dat niet of veel te laat, dan is de ondernemer een klant kwijt. Bovendien loopt hij het risico op een negatieve online review. Zie daar maar eens vanaf te komen!
Ondernemers houden geen rekening met toekomst
Faillissementscijfers zeggen ook weinig over de vooruitzichten van ondernemers. De meeste ondernemers hebben namelijk een zeer beperkte horizon: ze houden simpelweg geen rekening met de toekomst. Dit leidt ertoe dat, zodra de economie begint te sputteren, er ondernemers zijn die direct het loodje leggen. Denk aan 2008, het eerste jaar van de crisis. Lehman Brothers was nog maar nauwelijks ingestort of er waren al ondernemers die verkondigden dat hún faillissement alles te maken had met het uitbreken van de kredietcrisis.
Vooruitzichten blijven onzeker
Onzin natuurlijk. Met dit rafelige excuus probeerden ze te camoufleren dat zij hadden verzuimd enige reserves aan te leggen om een slechtere periode te overbruggen. Een zuchtje tegenwind was al voldoende om hen compleet omver te blazen. Daarentegen behoren ondernemers die de crisis wél hebben doorstaan tot de betere categorieën. Maar ook voor hen blijven de vooruitzichten onzeker. Meerdere economen menen dat er weer een nieuwe crisis voor de deur staat. Ze baseren zich op de ontwikkelingen op de huizenmarkt waar de huizen weer wat langer te koop blijven staan.
Pas op voor de toekomst
Dit signaal houdt voor ondernemers een duidelijke waarschuwing in: pas op voor de toekomst! Investeer niet elke eurocent in je bedrijf maar houd ook wat over voor de onontkoombare magere jaren. Zorg goed voor de klant, biedt prima service, biedt óók uitstekende kwaliteit en wees te allen tijde voorbereid. Stippel een beleid uit dat juist op de toekomst is gericht. Zoveel is zeker: ondernemers die de toekomst weglaten gaan een onzekere toekomst tegemoet, ondanks de dalende faillissementscijfers.
Robert Jan Blom