Ze verzekeren iedereen in de coulissen te blijven en nog maar een half dagje in de week naar ‘de zaak’ te komen. Voor je het weet zitten ze weer de hele week over alle schouders mee te kijken. Maar al te vaak blijken de gepensioneerde oprichters van geen wijken te weten, zoals duidelijk wordt uit het bestuurskamerdrama dat zich laatst bij Blokker voltrok. Onze columnist Robert Jan Blom pleit voor een duidelijke exitstrategie.
Opvolger
Nog niet zo heel lang geleden was ik afdelingsdirecteur van een groot financieel bedrijf in Den Haag. Kort na mijn entree stelde de algemeen directeur (en oprichter) van het bedrijf een opvolger aan, voor zijn eigen functie welteverstaan. De stichter was bijna 65 jaar en wilde gaan ‘genieten’ van de tijd die hem nog vergund was. Om de band met zijn eigen bedrijf niet geheel door te snijden, beloofde hij nog één dag in de week op ‘de zaak’ zijn. Een mooie en moedige beslissing, oordeelden zijn medewerkers.
Gepensioneerde oprichter
Samen met de nieuwe algemeen directeur ging ik voortvarend aan de slag. We hadden dagelijks contact over diverse plannen en ontwikkelingen, behalve op woensdag. Op die dag werd zijn tijd in beslag genomen door de inmiddels gepensioneerde oprichter die door hem bijgepraat wilde worden. Na een paar maanden bleek ‘de oude’ niet helemaal tevreden. Hij kwam toch maar weer twee dagen in de week naar ‘de zaak’. Na nog eens een paar maanden werden dat drie dagen.
Alleen nog in naam directeur
Een maand of negen na zijn vertrek was de oude oprichter enkel op vrijdagmiddag niet aanwezig. Op alle andere dagen was hij weer gewoon te vinden in het kantoor dat hij had aangehouden. Het humeur van de nieuwe algemeen directeur verslechterde met de dag. Hij voelde zich alleen nog in naam directeur: voor elk wissewasje moest hij de oprichter om advies en toestemming vragen. Ruim een jaar na zijn aantreden besloot de nieuwe directeur op te stappen.
Bestuursperikelen bij Blokker
Ik dacht aan deze affaire toen ik afgelopen week het rare bericht over de bestuursperikelen bij Blokker las. Eigenaar Ab Blokker stuurt de nieuwe algemeen directeur Casper Meijer al na een half jaar de laan uit. Want: de ‘familie’ vindt de winstontwikkeling beneden peil. De omzet steeg weliswaar twee procent maar Blokker kampt nog steeds met verliezen. Ooit was Ab Blokker een prima ondernemer. Totdat hij, tikje overmoedig, dacht dat zijn concern zolang de wereld zou blijven bestaan elk jaar € 2,5 miljard omzet zou weten te realiseren. De onderneming verouderde onder zijn ogen. Ab vergat een moderne website te bouwen en dacht dat een paar rare tv-spots het tij wel konden keren.
Complete paniek
Nee dus. Het publiek zocht andere winkels, kocht veel en vaak via internet en zapte naar een andere kanaal wanneer Abs rare tv-spotje voorbij kwamen. In het Blokker-paleis brak complete paniek uit. Intertoys, Xenos, Big Bazar, Bart Smit, Leen Bakker: de hele constellatie schuurde en kraakte. Ketens werden verkocht, ingekrompen en afgestoten aan franchisenemers. De verliezen liepen in 2016 op naar circa € 200 miljoen. En nu wordt Casper Meijer de kans ontnomen zijn strategie uit te voeren. Te vrezen valt dat Ab denkt dit klusje zelf te kunnen klaren.
Dictatuurachtige sfeer
Oude familiebedrijven zijn koninkrijkjes. Vaak heerst er een dictatuurachtige sfeer, van alle betrokkenen wordt geheimhouding vereist. Met de pers mag niet worden gesproken, de leiders blijven buiten beeld. Alleen wanneer de wet het dwingend voorschrijft worden er cijfers gepubliceerd. Denk behalve aan Blokker bijvoorbeeld ook aan C&A, Aldi, Heineken en Lidl. Prachtige succesvolle bedrijven maar kerkhoven voor ambitieuze managers die het hoogste nastreven.
Trap er niet in
Trap er niet in, in de verzekering dat een oude oprichter zijn plaats wel zal afstaan. Hij zal dat nooit doen zolang er nog een zekere (formele) band bestaat met het bedrijf, zolang hij nog iets te vertellen heeft in zijn koninkrijk. Als er een nieuwe man of vrouw aantreedt, moet de oprichter en ex-directeur zijn vertrokken. Voorgoed, zonder vage restfunctie, zonder enige medezeggenschap, zonder ook maar één aandeel. Alleen dan maakt de nieuwe man of vrouw een kans.
Robert Jan Blom