Het grootste bedrijf van Nederland dat nooit failliet kan gaan

Gastdocent

Ik heb een aantal jaren gewerkt als gastdocent ondernemerschap en politiek aan de Weekendschool in Utrecht en Den Haag. Gedurende een lange periode ben ik actief geweest als bestuurslid van de Stichting Stem voor Dieren en als voorzitter van het initiatief Laat de Dieren Niet Links Liggen. Daarnaast fungeerde ik vele jaren lid van het comité van aanbeveling van de Alphense Ruilwinkel. Net als bij iedereen worden dit soort activiteiten op mijn cv helemaal onderaan vermeld. Waarom? Omdat ik ze als vrijwilliger verrichtte. Zouden deze bezigheden dan niet juist bovenaan de eerste pagina van mijn cv moeten staan?

Miljoenen collega’s

Ik heb miljoenen collega’s. Vrijwilligers vormen samen het grootste bedrijf van Nederland. Het grote vrijwilligersbedrijf is van alle markten thuis, letterlijk. Hoe zouden sportclubs en jeugdverenigingen overleven zonder vrijwilligers? Zonder vrijwilligers zouden kinderboerderijen moeten sluiten, zouden veel zieken- en verzorgingstehuizen het zonder al die extra handen moeten stellen en zouden talloze bejaarden nog verder weg zinken in het zwarte gat van de eenzaamheid. Bijna dagelijks horen we ergens in de media iemand verkondigen dat de economie in stand wordt gehouden door de ondernemer, door de mkb’ers en de multinationals voor wie alles moet wijken, de dividendbelasting, de bezwaren tegen geluidsoverlast van vliegtuigen en ga zo maar door.

Miljarden euro’s

Weet u wanneer de economie pas echt in stort? Als vrijwilligers er het bijltje bij neer zouden gooien. Talloze diensten zouden moeten worden verricht door betaalde krachten. Gevolg: een schadepost van vele, vele miljarden euro’s. Om iedereen te laten beseffen wat vrijwilligers allemaal doen, zou het aardig zijn wanneer het grote vrijwilligersbedrijf eens gaat staken. Al is het maar voor een dag, een ochtend, een uur. Het is een nachtmerrie die niet bestaat. Mensen in Nederland blijven gelukkig graag bereid om iets voor de samenleving te doen.

Wat is een vrijwilliger?

Wat is een vrijwilliger? ‘Iemand die onverplicht en onbetaald in enig georganiseerd verband werkzaamheden verricht ten behoeve van (groepen uit) de samenleving,’ meldt de Dikke Van Dale. Strikt genomen is deze definitie natuurlijk correct. Maar, er zijn ook vrijwilligers aan wie een vergoeding van maximaal € 4,50 per uur wordt toegekend, met een maximum van € 150 per maand. Ook mensen die een uitkering ontvangen mogen als vrijwilliger € 150 per maand ontvangen. In de meeste gevallen zijn ze wel verplicht om hun baan te melden. Er zijn nog meer regels. Ze moeten blijven solliciteren en het vrijwilligerswerk dat zij doen mag betaalde arbeid niet verdringen.

Regels weerbarstig

Tot op zekere hoogte begrijp ik deze regels. In de praktijk zijn ze weerbarstig. Want, je zou kunnen stellen dat een enthousiaste vader, die twee avonden in de week en op zaterdag een jeugdselectieteam van een voetbalclub traint en begeleidt, de plek inneemt van een net afgestudeerde sportcoach. En wie koffie aan bejaarden schenkt, loopt een betaalde kantinemedewerkster voor de voeten. Wie eens per maanden een knutselworkshop geeft op een basisschool blokkeert voor een werkloze handenarbeidjuf het pad naar betaald werk.

Formulierentsunami 

Probeer het maar eens uit. Meld u maar eens aan voor vrijwilligerswerk en u zult zien dat u te maken krijgt met een formulierentsunami. Grote kans dat u afhaakt. Vanwege de strikte regelgeving is het grote vrijwilligersbedrijf niet zo groot als we zouden willen. Alsof er voor elk vrijwilligersbaantje een betaalde kracht klaar staat! Mijn advies aan gemeenten en het UWV: doe niet zo moeilijk over dat cruciale vrijwilligerswerk. Beperk uw oordeel tot de vraag of een werkloze of uitkeringsgerechtigde nog wel tijd over houdt om te solliciteren. Het grote vrijwilligersbedrijf mag nooit failliet gaan!

Robert Jan Blom