Kunt u een faillissement stil houden voor uw omgeving?

Onder de pet houden

Of het nu om een persoonlijk of een bedrijfsfaillissement gaat, een bankroet kunt u niet onder de pet houden. De Faillissementswet verplicht rechtbanken gegevens over schuldsaneringen, surseances van betaling en faillissementen door te sturen naar het Centrale Insolventieregister (CIR) dat wordt beheerd door het ministerie van Veiligheid en Justitie. Het CIR publiceert de data in de Staatscourant en op deze site (link: http://insolventies.rechtspraak.nl) maar vrees niet, de gegevens worden niet zomaar het internet opgegooid. Wie in deze database wil rondneuzen, moet een beetje huiswerk doen door zijn zoekopdracht te specificeren met datum, de naam van het arrondissement of een insolventienummer. Derde partijen die deze gegevens willen publiceren op een eigen medium, zijn gebonden aan voorwaarden die het College Bescherming Persoonsgegevens heeft opgesteld. Met andere woorden, uw vuile was wordt niet zonder meer aan een publieke waslijn gehangen.

Faillissementsverslagen

Maak u echter geen illusies: het zal niet lukken uw lege sokken te verbergen. Alle betrokkenen zijn gebonden aan de beleidslijn die stelt dat van een faillissement een waarschuwende werking uit dient te gaan. Zo zijn ook de verslagen die curator voor de rechtbank opmaakt altijd openbaar. Elk kwartaal maakt hij de balans op van de toestand van de boedel. Was het vroeger zo dat een geïnteresseerde de nodige moeite moest doen om een verslag te achterhalen – in de vorm van een gang naar de griffie van de betreffende rechtbank – tegenwoordig publiceren curatoren en tal van websites de verslagen zelf.

Belangrijkste nieuwsbron

Maar de belangrijkste nieuwsbron rond een faillissement bent en blijft uzelf. Wanneer u op kantoor luidkeels verzucht waarom die aanmaningen maar binnen blijven stromen en als uw collega’s de ene na de andere trouwe leverancier met een rood aanlopend hoofd zien vertrekken, zet u geheel automatisch uw eigen persbureau in werking. Uw ongeruste personeel gaat praten, mailen, facebooken en appen en voor u het weet liggen de ontslagbrieven van uw beste mensen op uw bureau, vraagt een crediteur uw faillissement aan en hangt er een journalist aan de lijn.

Zo houdt u uw faillissement stil

Anticiperend op een naderende wetswijziging – minister Van der Steur heeft vorige maand het wetsvoorstel plus het advies van de Raad van State naar de Koning gestuurd – is het tegenwoordig mogelijk om uw faillissement in stilte voor te koken. U kunt de rechtbank vragen een stille bewindvoerder te benoemen die, desgewenst vermomd als consultant of, zoals bij garnalenpeller Heilploeg het geval was, als visserman, samen met u naar oplossingen gaat zoeken zonder dat iemand het in de gaten heeft. Op de dag waarop het faillissement bekend wordt gemaakt, start u gelijk door onder een andere vlag met achterlating van schulden en overtollig of te duur personeel. Hoewel strikt genomen nog steeds illegaal, staan acht van de elf rechtbanken welwillend tegenover deze uit Engeland overgewaaide pre-pack constructie die aanhoudende negatieve publiciteit voorkomt. Toepassing van dit flitsfaillissement, zoals het ook wordt genoemd, vereist wel dat u uit amoreel hout bent gesneden.

Open en eerlijk communiceren

Is een bankroet onafwendbaar, dan dringt de vraag zich op hoe en wanneer u hierover gaat communiceren. Het is lang niet altijd verstandig om een bedrijfsfaillissement zo lang mogelijk stil te houden. Wanneer u te laat naar buiten treedt, verliest u de controle over de berichtgeving met als gevolg dat het roddelcircuit de regie overneemt. In haar praktische handboek Het F-woord beschrijft gelouterd communicatieadviseur Marion van der Voort de ervaringen die ze opdeed als woordvoerder bij faillerende ondernemingen. Ze geeft uitgebreid advies over de te voeren communicatiestrategie. Haar basistips: voorkom onjuiste informatie, geef open en eerlijk aan dat er problemen zijn en welke maatregelen er worden genomen, volg de berichten op sociale media en reageer hierop. ‘Jij hebt nog steeds de reputatie van je bedrijf en je zelf te redden,’ aldus Van der Voort. ‘Zodra een faillissement dreigt, houdt iedereen zijn kaken op elkaar. De ondernemer heeft andere dingen aan zijn hoofd en bewindvoerders en curators vinden dit niet tot hun taak behoren. En als je niets zegt, zeg je ook niets fout. Fout! Er is leven na het faillissement. Soms is er leven voor delen van de onderneming en de ondernemer moet verder. Goed communiceren kan de kansen op een doorstart vergroten. Houd zelf regie op je verhaal en laat anderen niet bepalen wat het beeld in de buitenwereld is.’

Persoonlijk failliet

Ook wanneer u persoonlijk failliet gaat of in schuldsaneringstraject belandt, is het zaak goed na te denken over de manier waarop u uw omgeving informeert, zeker wanneer het faillissement het gevolg is van een noodlijdende eenmanszaak of VOF. De verleiding is groot bij vrienden, familie en bekenden uw nood te beklagen maar besef dat niemand graag luistert naar eindeloze verhalen over financiële treurnis. Eigen schuld, dikke bult, zullen de meesten redeneren. Reserveer al uw leed desnoods voor een medewerker van de crisisopvang die voor u beschikbaar is en probeer naar buiten toe monter te blijven, zelfs al wordt uw huis onder uw benen vandaan verkocht en moet u in een caravan gaan wonen of bij uw oude moedertje intrekken. Mensen die het is overkomen, omschrijven een persoonlijk faillissement vaak als een rouwproces: u wordt gedwongen afscheid te nemen van materiële zaken die vaak samenhangen met uw identiteit. Volgens onderzoekster Deborah van Unen van de UvA kan een faillissement uiteindelijk ‘een positieve leerervaring’ zijn.