Messi kan Argentinië van faillissement redden

Verdediging rammelt

Aangenomen dat zij over de nodige zelfkennis beschikt, zal de Argentijnse regeringsploeg het nodige herkennen wanneer zij kijkt naar de prestaties van het nationale team op het WK. Los Albicelestes, zoals hun bijnaam luidt, nemen de vlucht naar voren terwijl de verdediging aan alle kanten rammelt. Zowel tegen Bosnië-Herzegovina als tegen Iran had de ploeg een geniale ingeving van Messi nodig om de winst binnen te slepen. Ook de Argentijnse presidente Christina Fernández de Kirchner heeft haar defensie verwaarloost. De ene na de andere juridische zaak omtrent de afwikkeling van de schuldpapieren ging de afgelopen jaren verloren. Kan zij om vijf voor twaalf nog een Messiaanse ingeving uit de hoed toveren?

Paradox

Dat Argentinië met rappe schreden de status van een financiële failed state nadert, is een van de merkwaardigste paradoxen van de wereldeconomie. Niet alleen omdat er weinig landen zijn die over zoveel potentie beschikken, maar vooral omdat Argentinië een van de rijkste landen van de wereld is geweest. Ooit, maar daarvoor moeten we honderd jaar in de geschiedenisboekjes terugbladeren, gold het land als een magneet voor arme boeren uit Europa. Met duizenden tegelijk gingen emigranten scheep naar dit ‘beloofde land’ dat nóg meer onbegrensde mogelijkheden dan de VS leek te bieden. Wie weleens in Buenos Aires is geweest, ziet achter de afgebladderde verflagen de vergane glorie schijnen van een stad die zich qua architectuur en cultuur moeiteloos kon meten met Milaan en Madrid.

Bloeiende export

Vooral na de Tweede Wereldoorlog stroomde het geld het land binnen door de bloeiende export van vlees en graan. Maar als het gaat om een enigszins evenwichtige verdeling van de groeiende welvaart zijn de Argentijnen er nooit in geslaagd een voorbeeld te nemen aan Europa. Met dank aan graaiende grootgrondbezitters, mislukte socialistische experimenten, corruptie en opeenvolgende dictaturen gleed Argentinië vanaf het midden van de jaren vijftig land geleidelijk af tot junkstatus. In 2001 leek  het land eindelijk meer lucht te krijgen toen buitenlandse crediteuren na jarenlange  onderhandelingen onder regie van het IMF zeventig procent van de schulden kwijtscholden. Maar niet alle schuldeisers stemden in met de haircut waarbij zij voor elke uitgeleende dollar slechts dertig cent terug kregen. De ‘holdout investors’, zoals de weigerachtige obligatiehouders werden genoemd, begonnen aan een gestaag juridisch gevecht dat dezer dagen zijn climax bereikt.

Gieren

Op 16 juni oordeelde het Amerikaanse gerechtshof dat de Argentinië 1,5 miljard dollar moet betalen aan de ’gieren’, zoals de presidente Kirchner de resterende crediteuren steevast aanduidt. Op 30 juni moet het land een eerste betaling à 907 miljoen dollar overmaken. Zo niet, dan wordt Argentinië de toegang tot het Amerikaanse en daarmee tot het wereldwijde financiële systeem ontzegd. ‘Chantage!’ brieste Kirchner. Haar venijn richt zich vooral op ene Paul Singer, een even gevreesde als gewiekste financiële entrepreneur uit New York. Singer is gespecialiseerd in het opkopen van afgewaardeerde schulden met als doel deze met winst te verkopen dan wel langs juridische weg volledige uitbetaling af te dwingen. Een aantal jaren geleden nam Singer van moedeloos geworden crediteuren een pakket Argentijnse obligaties over, hij trok een blik slimme advocaten open en nu lijkt hij de hoofdprijs binnen te kunnen halen. 

Onrust neemt toe

Terwijl de onrust op de markten toeneemt – de belangrijkste aandelenindex daalde vorige week met 9,5 procent en de rente op Argentijnse staatsobligaties is gestegen tot meer dan zestien procent – rest de trotse Kirchner niets anders dan met Singer en zijn vrienden om tafel te schuiven. De Argentijnen vrezen precedentwerking: als zij Singer tegemoet komen, zullen ook andere crediteuren geneigd zijn eerdere akkoorden open te breken. Claims kunnen oplopen tot 15 miljard dollar, stellen zij. Hulp uit het buitenland hoeft Kirchner evenwel niet te verwachten. De meeste buitenlandse banken zijn het land, dat een protectionistische politiek voert, al lang ontvlucht. In 2012 wekte Kirchner de woede van de internationale zakenwereld toen zij eenzijdig een  meerderheidsbelang in de Spaanse oliemaatschappij Repsol nationaliseerde, felle waarschuwingen van de EU ten spijt. Analisten speculeren intussen over de laatste troefkaarten waar de Argentijnen nog over beschikken om te voorkomen dat zij definitief tot de paria van de financiële wereld worden bestempeld. Afzien van een claim op Las Malvinas? De toekomstige verdiensten van de pas 26-jarige Messi als onderpand inbrengen? In elk geval kan alleen al het kijken naar de invallen Messi de nodige inspiratie opleveren.