Inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) lijken eindelijk een zondebok te hebben gevonden. Voor Van Hattem Vlees uit Dodewaard dreigt een faillissement omdat zij in producten vermengd paardenvlees niet tot op het grammetje nauwkeurig op het etiket zouden hebben vermeld. Wat is er eigenlijk mis met een toefje paardenvlees in de lasagne?
Leugens
Als de NWA haar regels consequent zou toepassen, zouden de schappen van de supermarkt morgen halfleeg zijn. Zoals hun concullega’s van het tv-programma De Keuringsdienst van Waarde al jaren aantonen, is de voedingsmiddelenindustrie niet vies van een leugentje om best wil. De repoters lieten zien hoe Unilever suiker toe aan zijn groene en zwarte Lipton-thee terwijl de ingrediënten eufemistisch spreken over een ‘aroma’. En De ‘piment’ van de gevulde olijf had niets met onder de Spaanse zon gekweekte paprika te maken, zoals het woord suggereert, maar alles met een zoet stofje dat in een Achterhoeks slootje uit algen wordt gewonnen. En laatst was de wereld te klein toen de huishoudjournalisten lieten zien hoe ons brood wordt verrijkt met een aminozuur (L-cysteïne) dat uit Chinees mensenhaar werd gedestilleerd.
Vleesschandalen
Natuurlijk, het idee dat je een hap door de kapper in Sjanghai bij elkaar geveegde haren in je mond steekt, is allesbehalve fris. En, in veel gevallen is de opwinding over wat men ‘vleesschandalen’ noemt, terecht. Chemisch behandeld varkensvlees als rundvlees verkopen? Zieke koeien illegaal slachten en verwerken in hamburgertjes voor Amerikaanse schoolkinderen? Het zijn slechts twee voorbeelden van affaires die vorig jaar aan het licht kwamen. Maar, wat is er mis met paardenvlees?
Nobele eigenschappen
Vegetariërs uitgezonderd, zijn vriend en vijand het erover eens dat een moot paardenvlees uitstekend eetbaar is. Het vlees is mager, mals, rijk aan ijzer en heeft een lichte, ietwat zoetige smaak. Maar, omdat we het dier allerlei nobele eigenschappen toekennen, draait bij menigeen de maag om wanneer er meer dan paardenrookvlees van wordt bereid. We hebben er enkel vrede mee wanneer de duizenden paarden die jaarlijks worden geslacht fijn vermalen in veevoer of lijmproduct belanden. Vorig jaar haastten supermarktketens in heel Europa zich om diepvrieslasagne uit de winkels te halen toen bekend werd dat er paardenvlees in verwerkt zat. En nu is de firma Van Hattem uit Dodewaard de klos. NVWA-inspecteurs beweren het DNA van paarden in vier partijen rundvleessnippers te hebben aangetroffen, zonder dat dit werd vermeld. De Gelderse vleesverwerker, die zich trots ‘expert in exquis vlees’ noemt, ontkent. Het bedrijf stelt dat op het etiket keurig te lezen staat dat het om ’80 procent rund, 20 procent paard’ gaat.
Onderbuikgevoelens
Het zal niet de eerste keer zijn dat de NVWA een blunder begaat in een poging tegemoet te komen aan de onderbuikgevoelens van de bevolking. Eind 2012 moest schelpdierkweker Prins & Dingemanse uit Yerseke een partij oesters terughalen omdat er sporen van salmonella waren aangetroffen. Later bleek dat helemaal niet zo te zijn. ‘Door een fout bij de invoer van gegevens werd de partij ten onrechte als besmet aangemerkt,’ erkende de NVWA schoorvoetend. Maar de NVWA ijvert voort. Vorige week legde de dienst Van Hattem stil: de erkenning om dieren te slachten werd ingetrokken. Het bedrijf kreeg het bevel 28.000 ton paardenvlees uit de handel terug te halen. Reden: een verdacht labeltje. Als er nu sprake was een consistent opvolgingsbeleid, prima. Maar dan ook de pakken met ‘verse geperste jus d‘orange’ de winkels uit. Nu laadt de NVWA de verdenking op zich een hype te volgen, tot het faillissement erop volgt.