In een vorige column heb ik al eens gezegd dat de politiek zich te weinig bemoeit met het faillissement. Jammer omdat die oude wet uit 1893 best wel eens opgepoetst mag worden.
Het onderwerp faillissementschade leeft nauwelijks bij het publiek en dús bemoeit de politiek zich daar ook nauwelijks mee. Waarom worden we niet wakker? Omdat we denken dat gefailleerden zelf opdraaien voor de kosten. Niets is minder waar…
Kosten van faillissementen en schuldsaneringen
Laten we eerst eens bekijken wat faillissementen en schuldsaneringen ons kosten. Vorig jaar zijn er 12.308 faillissementen uitgesproken en ongeveer 15.000 schuldsaneringen verleend. Schuldsaneringen zijn ook faillissementen, alleen die gelden voor particulieren en ondernemers van eenmanszaken, met een periode van drie jaar (bij uitzondering vijf jaar). Meestal valt er niets te halen bij gefailleerden en personen die in de schuldsanering zijn gekomen zodat de niet betaalde schuld hoog oploopt. Bij de genoemde aantallen komt de niet-betaalde schuld op ruim € 4 miljard per jaar, oftewel bijna € 77 miljoen per week.
Leveranciers en belastingbetalers betalen de rekening
Die schade komt voor 75 procent voor rekening van de leveranciers. Het gaat dan om leveranciers van goederen, verhuurders, lease- en verzekeringsmaatschappijen en banken; iedereen die iets te vorderen heeft van failliete ondernemers en personen. De overige 25 procent van de schade bestaat uit niet te innen belastingschulden. En wie draait er dan op voor de schulden? Precies: u en ik.
Schadepost van € 250 per hoofd van de bevolking
Die leveranciers hebben geen spaarvarkentje voor faillissementsschade. Zij berekenen de kosten door in hun tarieven. En ook de belastingdienst is genoodzaakt de oninbare vorderingen te vertalen in hogere aanslagen voor burgers en bedrijven. Per saldo komt de faillissementsschade jaarlijks uit op circa € 250 per hoofd van de bevolking. Letterlijk! Woont u samen met een levenspartner en twee kinderen, dan komt de schade voor uw gezin uit op circa € 1.000 per jaar.
Schade door uitkeringen en ziektekosten
Maar we zijn er nog niet: vanwege financiële problemen worden mensen ziek en ook dat kost miljoenen per jaar. De werkloosheid- en bijstandsuitkeringen komen immers ten laste van alle belastingbetalers. Tellen we al die bedragen op dan ontstaat er een gigantische post voor alle Nederlandse burgers, een post van tenminste € 6 miljard. Daarover praat de politiek niet, wel regelmatig over (bijvoorbeeld) de ontwikkelingssamenwerking die de helft uitmaakt van € 6 miljard en over de miljarden die we als cadeautjes hebben overgemaakt naar Griekenland. Dat zijn de hete hangijzers die het debat bepalen, die € 6 miljard faillissements- en schuldsaneringsschade is politiek gezien niet interessant...
Schrik
En alle betrokken personen? Dat zijn er honderdduizenden: de gefailleerden zelf, degenen wiens schuld is gesaneerd, hun gezinnen, de werklozen, de zorgverleners, de schuldeisers, enzovoort. Wie in de wereld van faillissement, schuldsanering en surseance duikt, schrikt hevig. Van al die mensen die ermee in aanraking komen, van de schade die door faillissementen ontstaat en vooral van de kosten waarmee wij, de burgers, worden belast. Ik blijf het herhalen: wordt wakker!
Robert Jan Blom
Wie is Robert Jan Blom
Robert Jan Blom is een toonaangevend deskundige op het terrein van ondernemerschap en faillissementen. Hij publiceerde 75 boeken over het ondernemerschap, waaronder een groot aantal werken die specifiek ingaan op het faillissement. Zoals Failliet in de Praktijk (1992), Failliet, Het onderzoek (1996) en Faillissement, Surseance en Schuldsanering (2000). Daarnaast is hij gastdocent, spreker en commentator: geregeld treedt hij op bij radio- en tv-programma’s als Buitenhof, RTL-Z en het NOS Journaal. Blom is als vast columnist verbonden aan Faillissementsdossier.nl.