ABN Amro verliest mogelijk miljoenen als gevolg van faillissementsfraude. Een consortium van banken onder leiding van ABN Amro leende honderden miljoenen uit aan de Amerikaanse cacaohandelaar Transmar, een familiebedrijf uit New Jersey dat eind vorig jaar bankroet ging. De bank heeft getracht het onderpand ter waarde van 372 miljoen op te eisen maar kreeg nul op het rekest. ABN Amro stapt nu naar de rechter.
Respectabele firma
Op het oog is de Transmar Commodity Group een respectabele firma. Het bedrijf wordt gerund door twee opeenvolgende generaties van de familie Johnson en gaat er prat op een van de oudste particuliere cacaohandelaren van de VS te zijn. In het portfolio van Transmar, dat chocoladefabrikanten als Hershey, Mars, Nestlé tot zijn klanten mag rekenen, is een fraai diagram te vinden waarin de ontwikkeling vanaf de oprichting in 1980 wordt weergegeven. Trefwoorden: overnames, expansie, groei. Het nieuws op de corporate website is van vergelijkbare aard. Nog geen jaar geleden kondigt het bedrijf trots een joint venture aan met Itochu, een groot handelshuis uit Tokyo, gericht op de verwerking en distributie van cacaobonen- en producten. Op zijn hoofdkantoor in Morristown, een stadje in de staat New Jersey op een uur rijden van New York City, ontvangt ceo Peter G. Johnson een maand later een reeks sleutelvertegenwoordigers, waaronder een afvaardiging uit Japan, voor een global strategy meeting. Hij spreekt van ‘een opwindende gebeurtenis om het bedrijf te helpen groeien en gelijke tred te houden met de dynamische veranderingen die zich in de hele cacaoketen voordoen.’
Risicovolle termijncontracten
Geen vuiltje aan de lucht, kortom. Te meer niet daar de cacaomarkt booming is. De vraag neemt elk jaar met een paar procenten toe terwijl het aanbod niet of nauwelijks toeneemt. Gevolg: stijgende prijzen. Na de Brexit in juni 2016 meldt het economisch bureau van ABN Amro dat de cacaoprijs, die op de Londense grondstoffenmarkt in ponden wordt verhandeld, omhoog schiet. In de tweede helft van het jaar gaat de winst echter weer verloren: de prijs duikelt zelfs tot beneden het niveau van 2014. Het is precies deze volatiliteit die Euromar Commodities GmbH, de vanuit de omgeving van Berlijn opererende Europese tak van de Transmar Group, heeft opgebroken: uit stukken die door Transmar aan de faillissementsrechter zijn overlegd, blijkt dat Euromar zich in 2013 en 2015 heeft gebonden aan risicovolle termijncontracten – sommigen werden niet door opties afgedekt – die door de onvoorziene prijsval tot ‘enorme verliezen hebben geleid’. De uitkomst van het Brexit-referendum had ‘een verdere significante negatieve impact op de liquiditeit van Euromar’, zo klinkt het.
Onderpand weggesluisd
Gevolg: in het laatste kwartaal van 2016 was Euromar niet in staat het moederbedrijf voor de afgenomen producten te betalen. Op 7 december werd Euromar, waar 130 mensen werkten, onder de Duitse wet insolvent verklaard. Drie weken later, op 31 december, volgde Transmar dat bij de rechter in de VS een verzoek indiende voor het in gang zetten van de chapter-11 procedure, het Amerikaanse equivalent van surseance, dat gedurende een bepaalde tijd bescherming tegen schuldeisers biedt. In Nederland, al sinds de VOC-tijden een van de belangrijkste landen in de cacaoverwerkende industrie, gingen daarop alle alarmbellen af, vooral op deZuidas waar ABN Amro leiding geeft aan het consortium van banken, waaronderSociété Générale en BNP Parisbas, dat een miljoenenkrediet aan Transmar heeft verstrekt. De bank vermoedt dat Transmar het 372 miljoen euro vertegenwoordigende onderpand, dat niet meer opeisbaar bleek, heeft weggesluisd toen het aan zag komen dat een faillissement onafwendbaar was. De rechter in New York, waar ABN Amro zich nu toe heeft gewend, moet binnenkort uitsluitsel geven.