Actuele informatie over faillissementen en surseances

Rio de Janeiro al voor de Spelen failliet

Door:
Henk Hanssen
  |  8 juli 2016
Doorgaans gaan steden pas bankroet nádat de Olympische sporters zijn vertrokken maar Rio presteert het om een maand voordat de vlam er wordt ontstoken al de financiële noodtoestand uit te roepen. De gouverneur van de staat Rio de Janeiro spreekt zelfs van ‘totale ineenstorting.’ Groeien de Spelen uit tot het beoogde volksfeest dat voorspoed brengt of wordt het een nachtmerrie die het land verder in het financiële moeras duwt?

Nieuwe Olympische discipline

De aanstaande editie van de Spelen kent al 42 disciplines verdeeld over 28 sporten maar toch zou het aardig zijn nog een onderdeel toe te voegen: onderschatting. Het organisatiecomité zal niet tegenstribbelen: er is een grote kans dat de gastheren er zelf met het goud vandoor gaan. Want, hoewel de universiteit van Oxford – dat de Spelen die tussen 1962 en 2012 werden gehouden analyseerde – al geruime tijd terug vaststelde vast dat de uitgaven aan voorbereiding gemiddeld 179 procent hoger uitpakken dan begroot, slaagt Rio erin de boel in het honderd te laten lopen, nog voordat er een startschot is gelost. Francisco Dornelles, gouverneur van de staat Rio de Janeiro, liet onlangs luid de alarmbel rinkelen. ‘De staat Rio is failliet en niet meer in staat om aan zijn financiële verplichtingen tegemoet te komen,’ verklaarde hij. De Braziliaanse regering reageerde direct met de belofte om 849 miljoen dollar aan noodfondsen vrij te maken zodat het loon van de beveiligingsmedewerkers en de ingebruikname van een essentiële metrolijn kan worden gegarandeerd. Niettemin is zeker dat zich onder Rio een afgrond van recordafmetingen opent.

‘De Spelen maken nooit winst’

Hotels, stadions, een dorp voor alle atleten en trainers, railverbindingen, snelwegen – de lijst voorzieningen waar een Olympische stad over moet beschikken, is eindeloos. Mogelijk houdt een stad na afloop van de sluitingsceremonie wat geld over in de kas maar, ‘er zijn nog nooit Olympische Spelen gehouden die winst hebben gemaakt,’ zegt Robert Barney, als directeur verbonden aan het Canadese International Centre for Olympic Studies. ‘Aan het eind van de rit blijkt dat er altijd wel ergens nog een schuld moet worden afgelost.’ Ook steden als Los Angeles (Zomerspelen 1984), Calgary (Winterspelen 1988) en Salt Lake City (Winterspelen 2002) die claimen miljoenen te hebben overgehouden rekenen verkeerd, meent hij, omdat ze de hoge overheidsbijdragen buiten de begroting laten. De gemeente Montreal deed er dertig jaar over om de miljardenschuld van de Zomerspelen van ’76 terug te betalen, het Olympisch Stadion draagt er nog altijd de bijnaam The Big Owe ofwel De Grote Schuld. Ook Athene (Zomerspelen 2004) bleef zitten met een miljardenschuld. Het indirecte effect dat aan het organiseren van de Spelen wordt toegeschreven – imagoverbetering, meer toeristen, toename van de internationale handel – is er al lang verdampt. Voor het onderhoud van de faciliteiten is geen geld meer: tribunes verkruimelen, trainingsvelden worden overwoekerd door onkruid en in het Olympisch dorp scharrelen vluchtelingen rond.


‘Welkom in de hel’

In oktober 2009, toen Rio het bid van Chicago, Tokyo en Madrid versloeg en tot Olympische stad werd uitverkoren, brak op de Copacabana een volksfeest uit. Groengele vlaggen en ballonnen zweefden over de terrassen, het sambaritme golfde over de zee. Maar nu het Olympisch vuur in het land is, klinken er andere geluiden. ‘Welcome to hell.’ Dat is de op spandoeken van boze demonstranten uitgedragen boodschap waarmee op het vliegveld arriverende buitenlandse gasten momenteel worden ontvangen. En als de officials en kwartiermakers even later onder viaducten doorrijden, zien ze op het beton gekalkte kreten staan als ‘We have no hospitals’ en ‘We don’t get paid.’ Miljoenen Brazilianen – 26 procent van de 198 miljoen inwoners leeft ónder de armoedegrens - voelen zich bedot door de beloftes waarmee zij zijn gepaaid. Het WK van 2014 en de Spelen zijn voor hen symbolen geworden van alles wat er niet deugt in het land, van de vriendjespolitiek tot de povere gezondheidszorg, van de oneindige favelas tot het ontbreken van onderwijsvoorzieningen. Onder meer als gevolg van de gedaalde grondstoffenprijzen, is de economische groei van de zevende economie van de wereld ingezakt. De inflatie giert omhoog, het consumentenvertrouwen is gekelderd: analisten spreken van de grootste crisis sinds de depressie van de jaren dertig. De regering is nauwelijks in staat krachtig in te grijpen, verlamd als ze is door het corruptieschandaal rond het staatsoliebedrijf Petrobas.

Troost

Er is een schrale troost. In het virtuele medailleklassement van sportstatistiekenbureau Gracenote staat Brazilië met tien gouden, veertien zilveren en drie bronzen plakken op de achtste plek, veertien plaatsen hoger dan het resultaat dat vier jaar geleden in Londen werd behaald. De zorgen zullen even worden vergeten wanneer de in Rio geboren Marcus Vinicius D’Almeida, bijgenaamd ‘de Neymar van het boogschieten’, straks zijn pijlen in de roos schiet en de tranen laat vloeien wanneer het volkslied wordt gespeeld.

Henk Hanssen Wie is Henk Hanssen
Henk Hanssen is als financieel-economisch redacteur verbonden aan Faillissementsdossier.nl. Hanssen studeerde aan de School voor de Journalistiek in Utrecht en aan de Film- en TV-academie in Amsterdam. Hij werkte onder meer voor bedrijven als ING Bank en de ANWB en voor diverse week- en maandbladen, waaronder Rails, De Zaak, Money en Geld-magazine.

Volg het laatste nieuws en insolventies via Twitter
Volg het laatste nieuws en insolventies via Facebook
  • Binq Media B.V., Media Park, Locatie Heideheuvel H1, Mart Smeetslaan 1, 1217 ZE Hilversum, Nederland