De Tweede Kamer nam gisteren een historisch besluit. Voor het eerst sinds de invoering van de Faillissementswet uit 1893 krijgt het personeel een stem aan tafel zodra een onderneming een faillissement afwikkelt of probeert te voorkomen.
Wapenfeit dat geschiedenis schrijft
Als volgend jaar de verkiezingscampagnes losbarstten en Emile Roemer en Geert Wilders de PvdA eendrachtig verwijten de rechten van de werknemers te hebben verkwanseld, kan de regeringspartij daar tenminste één wapenfeit tegenin brengen. Niet zomaar wat marginaal gepeuter aan een cao maar een wapenfeit dat geschiedenis schrijft, beter gezegd, herschrijft. In de uit 1893 daterende Faillissementswet wordt voor het eerst ruimte gemaakt voor de belangen van het personeel. Het amendement is gisteren door een meerderheid van de Tweede Kamer aangenomen.
Voorgekookte faillissementen en doorstarts
De wetswijziging is een initiatief van de PvdA-Tweede Kamerleden Grace Tanamal en Jeroen Recourt. In de afgelopen jaren ergerden zij zich groen en geel aan de reeks door directies voorgekookte faillissementen en doorstarts. Het bankroet van kinderopvangbedrijf Estro is een van de meest beruchte voorbeelden. Estro werd op 5 juli 2004 failliet verklaard en maakte op dezelfde dag - met 251 filialen en 2.600 werknemers - een doorstart onder de naam Smallsteps. 130 andere locaties werden niet overgenomen, duizend werknemers verloren hun baan. Een aantal bestuurs- en directieleden van Estro, waaronder ceo Jean-Pierre Bienfait, ging wel mee naar Smallsteps. Bienfait was zo ingenomen over zijn handelwijze dat hij zichzelf een bonus van € 60.000 toeschoof.
‘Snel en goedkoop personeel lozen’
De pre-packfaillissementen van garnalengigant Heiploeg, lingeriebedrijf Marlies Dekkers, De Schoenenreus, webwinkel Neckermann.com en, recentelijk, drogisterijketen DA, riepen soortgelijke vragen op. De schijn bestond dat de faillissementswet werd misbruikt voor het doorvoeren van een reorganisatie. ‘Die schrijnende gevallen hebben pijnlijk duidelijk gemaakt hoe een doorstart ertoe kan leiden dat personeel snel en goedkoop kan worden geloosd,’ aldus Recourt. Met de wetswijziging wordt voorkomen dat werknemers steeds weer moeten afwachten of het balletje aan de onderhandelingstafel hun kant oprolt.
Stille bewindvoering
Ook tijdens de stille bewindvoering, een fase waarin een door de rechter aangewezen curator achter gesloten deuren de mogelijkheden van een in zwaar weer verkerende onderneming aftast, wordt het personeel voortaan betrokken. Op hetzelfde niveau waarop hij de schuldeisers op de hoogte houdt, is de curator straks verplicht een personeelsvertegenwoordiger te informeren (én te horen) over de situatie van het bedrijf. Daarnaast krijgen werknemers het recht zich te laten vertegenwoordigen in de voorlopige commissie van schuldeisers, een belangengroep van crediteuren die bij faillietverklaring door de rechtbank wordt ingesteld. Recourt: ‘Als daar ook iemand namens de werknemers inzit, kan worden voorkomen dat het personeel overgeleverd wordt aan de grillen van de schuldeisers en daarmee aan het kortste eind trekt.’