Hebben Nijmeegse ambtenaren zich laten verblinden door hun wens aan de Waalhaven woningen te bouwen? Het heeft er alle schijn van. Om het laatste obstakel op te ruimen, gaf de gemeente de directie van een verlieslijdend slachthuis een premie van 21 miljoen euro voor de verhuizing en het behoud van werkgelegenheid. Weggegooid geld, zo blijkt. De slachterij heeft bekend gemaakt het bedrijf te sluiten.
Willekeur van het grootkapitaal
Of de bewoners van de geplande nieuwbouwwoningen aan het Waalfront zich straks nog bewust zullen zijn van al het gekrakeel is hoogst twijfelachtig. Vermoedelijk zullen ze onbekommerd genieten van het uitzicht op de machtige rivier en van de terrassen, de winkels en de galerietjes die aan de oevers moeten verschijnen. Alleen een geharnaste activist zal nog weten te vertellen dat in deze grond 21 miljoen aan belastinggeld is verdwenen. Maar zover is het nog niet. Op dit moment lijkt bijkans het gehele gemeentebestuur te bestaan uit een stel anti-globalisten die strijden tegen de willekeur van het grootkapitaal. Ziedend zijn ze, de burgemeester en wethouders van Nijmegen, ze voelen zich belazerd door de directie van slachterij Hilckmann met wie ze toch zulke waterdichte afspraken hadden gemaakt. B&W heeft zelfs beslag laten leggen op de bezittingen van het slachthuis, de vleeshandel en de directie. Wat ging er mis?
De laatste sta-in-de-weg
Nog maar acht maanden geleden, in juli 2015, ging de vlag uit op het historische stadhuis aan de Burchtstraat. Eindelijk konden de nieuwbouwplannen worden afgestoft, de laatste sta-in-de-weg zou binnen afzienbare tijd worden gesloopt. Met Dominique en Kathelijne Hilckmann, die sinds 2006 het door hun vader Franz opgezette slachthuis en vleeshandel bestieren, was na jarenlange onderhandelingen overeengekomen dat zij hun activiteiten zouden verplaatsen naar Haps. In dit twintig kilometer onder Nijmegen gelegen dorp zou Hilckmann een ‘compleet nieuwe fabriek’ neerzetten voorzien van ‘state-of-the-art technologie’ die voldoet aan ‘de hoogste milieueisen,’ zo staat er op de website van het internationaal opererende Hilckmann Meat te lezen. In alle haast heeft de directie nog geen kans gezien de teksten aan te passen aan haar jongste besluit want, de nieuwe fabriek, die komt er niet.
Sluiting
Vorige week kondigde Hilckmann plotseling aan dat het bedrijf een paar dagen later de poorten zou sluiten. Reinier Kole, een in ‘corporate recovery’ gespecialiseerde ex-bankier die door Hilckmann als woordvoerder is ingehuurd, verklaarde dat het ontbreken van een vergunning voor de export naar China het bedrijf de das om had gedaan. De slachterij, die wekelijks 25.000 varkens en 1200 runderen kon verwerken, raakte zijn vlees niet meer kwijt, ‘zeker nu ook Rusland dicht zit.’ Voor de ruim honderd vaste medewerkers zou ontslag worden aangevraagd, 140 uitzendkrachten stonden op straat. Met allerlei partijen waren vergeefs gesprekken gevoerd over de financiering, zei Kole die beklemtoonde dat Hilckmann niet failliet ging: ‘De familie heeft daar nadrukkelijk voor gekozen om te proberen voor iedereen de zaak zo goed mogelijk af te wikkelen.’
Overleg tot achter de komma
De woorden van Kole troffen de Nijmeegse stadsbestuurders vol op de kaak. Tot achter de komma was er overleg gevoerd met de directie en alle betrokken partners. Met de provincie Gelderland die 4,5 miljoen leende, met de provincie Brabant die met 23,1 miljoen over de brug kwam, met de gemeente Cuijk waar Haps onder valt, met de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij, met het ministerie van Economische Zaken en met ING bank die zich, na de business case aan een due diligence-onderzoek te hebben onderworpen, bereid toonde miljoenen aan vreemd vermogen te verstrekken. Dat het bedrijf al jaren rode cijfers schreef, was klaarblijkelijk geen bezwaar. De deal was rond: de gemeente zou de slachterij verwerven voor 27,6 miljoen euro, Hilckmann zou dit geld investeren in de omschakeling naar de nieuwe fabriek: 21 miljoen zou bij aankoop worden overgemaakt, de rest na de start van de bouw in Haps. De slachterij gaf een tien jaar durende baangarantie voor het personeel. En dan nu opeens, een plompverloren aangekondigde bedrijfssluiting?
Beslaglegging en boetes
B&W laten het er niet bij zitten. Aan de geschrokken gemeenteraad heeft zij een brief gestuurd waarin zij stelt dat Hilckmann ‘op geen enkel moment, voorafgaande aan het aangaan van de transactie noch nadien’ iets heeft gezegd over de kennelijk al sinds 2009 bestaande cruciale voorwaarde om naar China te kunnen exporteren. ‘Het behoeft weinig toelichting dat deze uiterst belangrijke informatie (…) had moeten worden medegedeeld.’ De gemeente stelt zich op het standpunt dat de slachterij niet aan haar contractuele verplichtingen heeft voldaan: de ontvangen koopsom wordt niet gebruikt voor de bedrijfsverplaatsing en de werkgelegenheidsgarantie wordt niet nagekomen. Ze houdt Hilckmann verantwoordelijk voor alle ‘geleden en nog te lijden schade’, schermt met boetes en heeft, in een poging iets van de 21 miljoen terug te krijgen, beslag laten leggen op de bezittingen van het slachthuis en haar bestuurders.
De slachterij heeft in een reactie de verwijten van de gemeente verworpen. De prachtige Ooijpolderdeal waar iedereen zo trots op was, is voer voor advocaten.