Voedselbank groeit uit tot een van de grootste werkgevers van Nederland

Geldnood

De voedselbanken zijn ontstaan op initiatief van een betrokken Rotterdams ondernemerspaar, Sjaak en Clara Sies. Na de sluiting van hun kledingwinkel, raakten zij in financiële problemen. De geldnood werd zo hoog dat ze er nauwelijks in slaagden hun vijf kinderen te eten te geven. Uiteindelijk wisten ze er weer bovenop te komen maar het paar besloot iets met hun ervaringen te doen. In 1999 richtten ze de stichting Minplus op met als doel armen te helpen met spullen die anderen konden missen zoals huisraad, meubilair en bij tuinders bij elkaar gescharrelde doosjes groenten en aardappelen.

Voedselbank België

Een bezoek aan België, waar in 1986 een eerste voedselbank van start was gegaan, opende hun ogen. Het doortastende duo liet folders drukken, zette een website op en begon volgens de strategie van de zuiderburen bedrijven te benaderen met de vraag of zij kosteloos producten wilden leveren die niet meer voor reguliere verkoop in aanmerking kwamen. Vanaf eind 2002 liep het storm. Voor een symbolische huur van één euro per jaar bood het Rotterdams Havenbedrijf hen een loods aan waar Nederlands eerste voedselbank verder gestalte kreeg.

Religieus geïnspireerd

Tot grote vreugde van het religieus geïnspireerde echtpaar kreeg hun initiatief overal in het land navolging. In de jaren waarin grootbanken als ABN Amro en Postbank/ING het ene na het andere filiaal sloten, zag de voedselbank het aantal vestigingen explosief toenemen. In 2012 verenigden de initiatiefnemers zich in een landelijke brancheorganisatie die distributie verder stroomlijnde, ambassadeurs en leveranciers aantrok en de lokale voedselbanken ondersteunt met adviezen over voedselveiligheid, fondsenwerving en financieel beheer. De organisatie zorgt er ook voor dat het onderwerp armoede niet van de politieke agenda verdwijnt. In een recent rapport stelt zij dat de piek van de armoedeproblematiek in 2013 is bereikt en dat ramingen wijzen op een lichte daling van de armoede in 2015. Maar, zo wordt gewaarschuwd, nog altijd hebben ‘honderdduizenden Nederlanders te weinig geld voor eten en drinken, voor kleren en vakantie. Vooral woonlasten zijn een probleem voor mensen met een klein inkomen. Bij alleenstaanden, paren en gezinnen onder de armoedegrens gaat het merendeel van het budget op aan huisvesting, water en energie.’

Analyse

In 2014 werden 1,8 miljoen voedselpakketten uitgedeeld aan 35.000 huishoudens. Uit analyse van het klantenbestand blijkt dat de voedselbanken vooral alleenstaanden (40 procent) en eenoudergezinnen bedienen (32 procent). Het verloop is groot: meer dan de helft van de klanten verdwijnt binnen een jaar omdat zij weer in staat zijn zelf in hun eerste levensbehoeften te voorzien. Een kwart van de klanten doet gedurende de maximaal toegestane termijn van drie jaar een beroep op de voedselbank. De organisatie verwacht niet dat de vraag, die in 2014 met elf procent steeg, de komende jaren zal afnemen omdat de verbetering van het economisch klimaat voorbij gaat aan de allerarmsten. Sjaak en Clara Sies namen een paar jaar geleden met gemengde gevoelens afscheid van ‘hun’ voedselbank. Ze toonden zich trots op de grootschalige hulp die dankzij hun initiatief wordt verstrekt maar tegelijkertijd verdrietig om de noodzaak die erachter schuilt. In strijd met de usance in de bancaire sector ontvingen zij geen royale vertrekbonus. Hun werk voor de voedselbank heeft hen zelfs nooit een inkomen opgeleverd. In 2009 kregen zij wel de Martin Luther King Lifetime Achievement Award uitgereikt, een prijs voor personen die de filosofie van verdraagzaamheid en gelijkheid van Martin Luther King uitdragen.