Zoals de naam al zegt, wordt bij crowdfunding een financiering verstrekt door de ‘crowd’, door u, door iedereen die wil. Banken komen er niet aan te pas. Of toch? Beducht voor een groeiende geldstroom waar zij buiten staat, probeert ABN Amro een graantje mee te pikken. Een toppunt van brutaliteit.
Banken als verwende kinderen
Sinds eind 2008 de crisis losbarstte, gedragen banken zich als verwende kinderen. Terwijl zij zelf decennia lang geld over de balk hebben gesmeten, mag er van de ene op de andere dag niets meer. Hoewel ze in Frankfurt bijna gratis geld kunnen lenen, nemen ze afstand van ondernemers en particulieren. De overheid heeft miljarden belastinggeld bij moeten leggen om hen van een bankroet te redden maar de belastingbetaler krijgt er stank voor dank terug. Ondernemers met een kredietbehoefte vangen bot. Particulieren die een huis willen kopen, worden maandenlang in de wachtkamer geparkeerd. Ja, de banken pakken iedereen streng aan, behalve hun eigen medewerkers. Want de cultuur van obsceen hoge bonussen tiert welig voort en vaste salarissen worden verhoogd om ’concurrerend’ te blijven.
Toppunt van brutaliteit
Het toppunt van brutaliteit trof mij kort geleden. Op de autoradio hoorde ik een reclamebericht van de ABN Amro bank. In een gespeeld gesprekje merkte een bankjuffrouw op dat crowdfunding toch wel iets van deze tijd is. ‘Ja,’ zei een bankmeneer, ‘dat is zeker zo, daarom heeft ABN Amro…’ En vervolgens legde hij uit waarom ondernemers ook voor crowdfunding bij dé bank moesten zijn. U weet toch wat crowdfunding is? Via crowdfunding gaat een bedrijf of particulier met een ‘internet-pet’ rond met de vraag of investeerders willen bijdragen aan de verwezenlijking van hun idee.
Crowdfunding is volwassen geworden
Denkt u nog steeds dat crowdfunding louter wordt gebruikt door popbandjes, romanschrijvers en filmmakers die geld zoeken voor risicovolle creatieve projecten? Wordt wakker. Crowdfunding is volwassen geworden. Ook ondernemers uit ‘waardevaste’ branches maken tegenwoordig gebruik van dit instrument. In vrijwel alle gevallen nemen zij die stap omdat de bank hun plan niet wil financieren. Hoe doortimmerd de kredietaanvraag ook is: het antwoord blijft nee. Daarom grijpen ondernemers naar het internetmiddel en benaderen zij een crowdfunding-bedrijf. Deze intermediair bepaalt het risico en de rente. Crowdfunders die mee willen financieren, kunnen een klein of groter bedrag als lening ‘inleggen’. Gaat het om een gering risico, dan zal het rendement laag zijn, maar meestal is het risico groter en daarmee ook het rendement.
Banken worden nerveus
Wanneer er buiten het bancaire circuit geldstromen van enige omvang ontstaan, worden banken nerveus. En terecht, want mensen hebben hun buik vol van banken. Ze proberen nieuwe initiatieven uit, zoals Bitcoin, zoals crowdfunding. Maar de oorsprong van deze nieuwe realiteit dringt nog niet helemaal tot ABN Amro door. Want wat vertelt de bank in haar commercial? Ik viel bijna van mijn stoel. De ABN Amro meldt dat ze een crowdfunding platform (‘Seeds’) heeft opgericht. U begrijpt het: de bank verzamelt geld in ten behoeve van ondernemers waar zij zelf geen krediet aan wenst te verstrekken. Ziet u de achtergrondgedachte?
De bank blijft schadevrij
Voor ABN Amro snijdt het mes hiermee aan minstens drie kanten. Ga maar na. Ze verkleinen hun eigen risico. Want, de geldzoekende ondernemers blijken nogal faillietgevoelig te zijn. De bank blijft echter schadevrij. Ze zamelt slechts geld in voor de crowdfunding-pot en als het mis gaat, wentelt ze het leed af op de kredietverschaffers. Een tweede voordeel: door een crowdfunding-platform te beheren, komt de bank in contact met succesvolle ondernemers, want die zitten er ook tussen natuurlijk. Nadat deze bedrijven dankzij crowdfunding een kickstart hebben kunnen maken, zal de bank hen benaderen met het voorstel eens na te denken over een ‘gewoon’ bankkrediet van de ABN Amro. Een uitgekiende strategie: de zwakke ondernemers selecteren zich vanzelf uit door failliet te gaan. De sterken worden op termijn alsnog klant van de ABN Amro. En ondertussen verdient de ABN Amro aan de crowdfunding-rekening. Zodat ze door kunnen gaan met zichzelf te belonen. Met riante bonussen uiteraard. Is de crowdfunding-strategie van ABN Amro van deze tijd? Nee. Het is het oude liedje van de wolf die schaapskleren aantrekt.
Robert Jan Blom