‘Nog geen reden de vlag uit te hangen’
Het aantal faillissementen in de bouw is in de eerste twee maanden van dit jaar fors gedaald, blijkt uit cijfers van Faillissementsdossier.nl. Een logisch gevolg van de kaalslag? Of heeft de branche het ergste achter de rug? Taco van Hoek, directeur van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), biedt soelaas.
Vindt u de daling verrassend?
‘Nee. In het eerste kwartaal van 2013 was er sprake van een forse groei. In de loop van het jaar is het aantal faillissementen al iets teruggelopen. De ergste piek lijkt achter de rug, maar we zitten nog steeds op het dubbele van voor de crisis. Er zijn veel bedrijven van de markt verdwenen. Bovendien zijn de productie, de omzetten en de winstgevendheid flink gedaald. Ik zie al met al nog geen reden om de vlag uit te hangen.’
Hoe gaat het in de verschillende sectoren?
‘In de woningbouw gaat het nog steeds slecht. De bouw van nieuwbouwwoningen lag vorig jaar op 40 procent ten opzichte de periode voor de crisis – 45.000 woningen versus 80.000. Dat is ongekend. In de utiliteitsbouw ging het iets minder slecht. De grond-, weg- en waterbouw leek zich aanvankelijk enigszins aan de malaise te onttrekken, maar heeft daar later alsnog last van gehad. Alleen in het onderhoud valt de schade mee.’
Is dit te danken aan overheidsmaatregelen als de Btw-verlaging?
‘Die maatregelen waren zeker positief voor de woningmarkt. Maar de ingrepen bij de hypotheekaftrek en de verhuurdersheffing voor woningcorporaties hebben in 2012 en 2013 gezorgd voor een negatief effect.’
Verwacht u dat de daling van het aantal faillissementen doorzet?
‘Op termijn wel. Voor de bouw wordt 2014 een overgangsjaar. Voor de jaren daarna, de periode 2015 tot 2019, rekenen we op een productiegroei van 4 procent per jaar. De woningbouw is daarvan de motor met 10 procent. Dit heeft twee redenen: het aantal woningen dat wordt opgeleverd moet op een gegeven moment weer gaan aansluiten bij de demografische ontwikkelingen. Om in de vraag te voorzien moeten we 70.000 woningen per jaar bouwen. Ook de betaalbaarheid neemt toe. De huizenprijzen zijn de afgelopen jaren gemiddeld ongeveer 20 procent gedaald, de koopkracht is met 5 procent afgenomen. De lagere hypotheekrente heeft op de betaalbaarheid eveneens een positieve invloed. De financierbaarheid blijft wel een punt, maar we gaan ervan uit dat we de grootste aanscherpingen nu wel hebben gehad.
U bent optimistisch...
‘Ik noem het liever realistisch. De sector heeft het lang heel moeilijk gehad; er is sprake geweest van flinke kaalslag, dat blijkt ook wel uit de vele faillissementen. Maar er is een stevige onderliggende vraag. De bouw wordt weer een groeisector. Want 4 procent, dat is best stevig, ja.’