Optimisten zien lichtpuntjes in de duisternis van onze crisis. Doordat de pensioenfondsen zich met enkele procenten herstellen, omdat de autoverkopen minder snel dalen dan verwacht of omdat zich bij al jaren te koop staande rijtjeshuisjes zich zweer enkele kijkers melden… Ja, we zitten in de lift maar, gaat het werkelijk beter?
Stijgende werkloosheid
Hoe ziet Nederland er op korte termijn uit? De werkloosheid stijgt gigantisch, tienduizenden werknemers ontvangen elke maand een ‘afscheidsbrief’ van hun werkgever. Denk aan de KPN (2000 werknemers), Rabobank (2000), MSD (440), Prorail (1500) en vele andere grotere en kleinere ondernemers. Eind dit jaar zitten we al op 800.000 werklozen! Van alle werklozen heeft ruim de helft een koopwoning. De regering heeft aangekondigd dat de werkloosheidsuitkering (WW) niet langer dan één jaar mag duren. Solliciteren leidt doorgaans niet tot het vinden van een baan maar na een jaar volgt wél een bijstandsuitkering waarvan nauwelijks te eten is, laat staan dat je er de hypotheekaflossing van kunt betalen. Naast duizenden woningen die al jaren wachten op een koper, komen er nog eens duizenden koopwoningen bij. De andere helft van de werklozen heeft een huurwoning waarvan de huur óók niet van een bijstandsuitkering is te voldoen.
Schuldhulpverlening
Vanwege hun terugval in inkomen, dragen werklozen niet bij aan verbetering van de economie. Een groot deel van de nieuwe werklozen komt op straat te staan en dat legt een forse financiële druk op de gemeenten die immers een zorgplicht hebben. Tienduizenden zullen zich melden voor schuldhulpverlening. Niet alleen zal het aantal faillissementen en schuldsaneringen* tot ongekende hoogten stijgen, ook de ondernemers die zich nog weten te handhaven gaan de terugslag (extra) merken. Resultaat: nog meer winkeliers, webwinkels en andere bedrijven zullen failliet worden verklaard. Daarnaast steekt ook een sociaal probleem de kop op, namelijk de scheiding tussen mensen mét en mensen zónder inkomen. Bedenk dat ook een sociaal probleem heel veel geld kost...
Draaikolkeffect
De oplossing? Het ‘overhevelen’ van werklozen van de WW naar de bijstand leidt tot nieuwe (extra) werkloosheid en duizenden faillissementen en schuldsaneringen. Er ontstaat dan draaikolkeffect waaruit ontsnapping nauwelijks mogelijk is. We kunnen de WW dus voorlopig beter gewoon laten voortbestaan, juist als hoeksteen van onze economie in crisistijden. Maar hoe moeten we de handhaving van de WW betalen? De regering speelt alweer met de gedachte om opnieuw Griekenland financieel bij te staan. Niet doen! En nog een half miljard van het budget ontwikkelingssamenwerking halen, werkt wel. Verder zou het helpen om een oud idee leven in te blazen. Laat multinationals en grote ‘nationals’, die honderden tot duizenden werknemers ontslaan maar nog wel miljarden reserves koesteren, meebetalen aan de uitkeringen, totdat elke ontslagen werknemer een nieuwe baan heeft gevonden. Het zijn immers deze giganten die de werkloosheid, de slechte economie én de aantallen faillissementen en schuldsaneringen tot ongekende hoogten opdrijven.
Robert Jan Blom
* Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen: sinds 1998 worden particulieren niet automatisch failliet verklaard maar kunnen zij in aanmerking komen voor schuldsanering. Schuld wordt in drie jaar zoveel mogelijk gesaneerd waarna de overblijvende schuld wordt kwijtgescholden.
Wie is Robert Jan Blom
Robert Jan Blom is een toonaangevend deskundige op het terrein van ondernemerschap en faillissementen. Hij publiceerde 75 boeken over het ondernemerschap, waaronder een groot aantal werken die specifiek ingaan op het faillissement. zoals Failliet in de Praktijk (1992), Failliet, Het onderzoek (1996) en Faillissement, Surseance en Schuldsanering (2000). Daarnaast is hij gastdocent, spreker en commentator: geregeld treedt hij op bij radio- en tv-programma’s als Buitenhof, RTL-Z en het NOS Journaal. Blom is als vast columnist verbonden aan Faillissementsdossier.nl.