Waarom moeten wij met z’n allen opdraaien voor de gigantische faillissementsschade (€ 4 miljard euro!) waar ‘avontuurlijke’ ondernemers de samenleving elk jaar mee opzadelen? Robert Jan Blom schrijft een medicijn uit.
Stel ontslagen niet uit
Al vele jaren pleit ik ervoor dat, als het niet lekker loopt, je bijtijds afslankt. Het is als met mensen: als je te dik bent, kun je daaraan dood gaan. In mijn gesprekken met ondernemers die mij melden dat het niet goed gaat, adviseer ik altijd een deel van het personeel naar huis te sturen. Ik realiseer mij hoe triest dat is. Toch is het nodig. Als je bijvoorbeeld vijf medewerkers hebt, en je ontslaat er twee, dan zit je al aan een besparing van een ton. Wat heb je eraan te wachten tot je de hele tent moet sluiten en iedereen op straat staat?
Gebrek aan zelfkritiek
Kort geleden sprak ik een directeur van een failliete drukkerij over de oorzaken van zijn ‘ondergang’. Hij spreidde de armen wijd uit en verklaarde op verontschuldigende toon: ‘Ik kon er niets aan doen, we zitten al jaren in de problemen. Al acht jaar draaien we met verlies.’ De omgeving zou deze ondernemer lef hebben toegedicht. Wat mij betreft vooral een man met weinig visie en een totaal gebrek aan zelfkritiek. Als er verbetering niet mogelijk was, waarom dan niet eerder gestopt? Waarom de schuldenlast zo hoog opstapelen?
Faillissementen domineren het nieuws
De afgelopen dagen en weken staan in het teken van faillissementen: alle 36 winkels van Siebel gesloten, alle twintig winkels van boekenketen Polare dicht, een gigantische schuldenlast van Mercedes-dealer Van Dijk van € 10 miljoen, van Reisbureau OAD hebben de leveranciers nog € 120 miljoen tegoed, ook garnalengigant Heiploeg is failliet en juweliersgroothandel Aurum bestaat ook niet meer… Een werknemer van Aurum verklaarde voor de radio het faillissement al twee jaar te hebben zien aankomen, vanwege slechte omzetten.
Vluchten voor de waarheid
De meeste ondernemers-in-de-problemen vluchten als de waarheid zich toont. Van de waarheid die al lang geleden het faillissement aankondigde, willen zij niets weten. Met ondernemen, zo lijken zij te willen zeggen, ga je door zolang je kunt ademhalen of als uiteindelijk het faillissement wordt aangevraagd. In vele landen, waaronder Duitsland en Frankrijk bestaan er wettelijke maatregelen waardoor je niet jaren kunt doormodderen. Eén vraag hoor ik de curator nooit stellen: waarom niet eerder zodanig afgeslankt dat het bedrijf kon blijven bestaan? Waarom heeft Siebel bijvoorbeeld niet al drie jaar geleden vijftien winkels gesloten? Dat zou een besparing hebben opgeleverd van tenminste € 3,5 miljoen! Waarom kon Polare niet tenminste tien winkels sluiten met een besparing van minstens € 2 miljoen? Waarom kon de Mercedes-man niet eerder stoppen zodat zijn schuldenlast minder dan de helft was? Waarom ging OAD jaar-in-jaar-uit door terwijl een inkrimping het bedrijf had kunnen redden?
Politiek kijkt de andere kant op
Als het over faillissementen gaat, kijkt de politiek de andere kant op. Omdat het te weinig kiezers oplevert. De vraag blijft waarom leveranciers en consumenten in andere landen beter beschermd worden. Het wordt tijd dat die bescherming er komt, zodat de samenleving niet langer hoeft op te draaien voor de gigantische faillissementsschade (€ 4 miljard per jaar) door ‘avonturier-ondernemers’ en die ondanks hun jammerlijke prestaties nog best een paar jaar willen voortmodderen, op ónze kosten!
Robert Jan Blom
Wie is Robert Jan Blom
Robert Jan Blom is een toonaangevend deskundige op het terrein van ondernemerschap en faillissementen. Hij publiceerde 75 boeken over het ondernemerschap, waaronder een groot aantal werken die specifiek ingaan op het faillissement. zoals Failliet in de Praktijk (1992), Failliet, Het onderzoek (1996) en Faillissement, Surseance en Schuldsanering (2000). Daarnaast is hij gastdocent, spreker en commentator: geregeld treedt hij op bij radio- en tv-programma’s als Buitenhof, RTL-Z en het NOS Journaal. Blom is als vast columnist verbonden aan Faillissementsdossier.nl.