Vanaf vandaag zal Robert Jan Blom op deze plaats wekelijks zijn licht laten schijnen op actuele zaken rond faillissementen. Blom geldt in Nederland als een toonaangevend deskundige op het terrein van ondernemerschap en faillissementen. Wat is zijn achtergrond? We stellen onze nieuwe columnist graag aan u voor.
Professor van de faillissementen
Hij heeft de aimabele maar strenge blik van een docent die luie studenten gerust nog een uurtje extra college geeft, voor hun eigen bestwil. Robert Jan Blom is op een leeftijd gekomen dat hij iets professorachtigs krijgt en niet ten onrechte: al decennia benadert Blom zijn onderwerp met een haast wetenschappelijke bezetenheid. Hij bestudeert de faillietverklaarde medemens met de rekendrift van een wiskundige, de passie van een bioloog en, zo kunnen we er wel aan toevoegen, met de Ausdauer van een marathonloper. De Rotterdammer heeft inmiddels een boekenkast volgeschreven over het onderwerp. Hij publiceerde maar liefst 75 boeken over het ondernemerschap, waaronder een groot aantal werken die specifiek ingaan op het faillissement zoals Failliet in de Praktijk (1992), Failliet, Het onderzoek (1996) en Faillissement, Surseance en Schuldsanering (2000).
Profiel van faillietverklaarde
Hoe oud de schuld is waar men uiteindelijk aan failliet gaat? Hoeveel gefailleerden leren van hun fouten? Het zijn vragen die Blom moeiteloos kan beantwoorden. Na jarenlang onderzoek waar honderden gefailleerde ondernemers aan meewerkten, kan hij het profiel van de faillietverklaarde messcherp uit tekenen. Staccato somt hij op: "82 procent is man, 17 procent vrouw. De faillietverklaarde is tussen de 36 en 40 jaar oud (32,8 procent), getrouwd en heeft kinderen die meestal nog thuis wonen. Hij is slecht opgeleid - 25 procent heeft niet meer dan lagere school met wat cursussen achter de rug, 39 procent heeft een middelbare opleiding genoten.’
Oorzaken faillissement
‘En weet u waarom ze een bedrijf zijn begonnen?’ vraagt hij. ‘Niet omdat ze zo overtuigd waren van een nieuw product of betere kwaliteit dan de concurrentie dacht te bieden. Nee, ze begonnen een bedrijf omdat ze een gat in de markt meenden te zien (47 procent), betere service dachten te bieden of geen ander werk konden vinden (20 procent). En, verbijsterend, meer dan de helft van de gefailleerden begon het bedrijf in een geheel andere branche dan de tak van sport waarin ze de meeste ervaring hadden. De bakker ging in contactlenzen, de administratieve manager in de levensmiddelen, noem maar op. Deze ondernemers waren zo overtuigd van hun gelijk dat ze de kop in het zand staken toen de zaken verslechterden. Omdat ze veel te lang doorgingen, maakten ze onnodig hoge schulden. Ze lieten zich niet adviseren, maar leenden wel geld.’
Baantje voor halve dagen
De ex-bankier, die jarenlang bij bedrijfsinformatiebureau Graydon werkt als manager in- en externe communicatie, heeft zelf geen praktijkervaring met het onderwerp dat hem zo na aan het hart ligt. ‘Gelukkig niet. Een faillissement is let-ter-lijk een tranendal. Mensen gaan ook emotioneel bankroet. Ik krijg hier echt huilende kerels aan de lijn!’ Hij zucht, zoekt naar een zakdoek, maakt zijn bril schoon. "Weet u, ik spreek mensen ook weleens geruime tijd ná hun faillissement. Bellen ze me op. “En, hoe gaat hel nou?” zeg ik dan. “Nou, goed,” klinkt het dan. “Ik heb een kamer gevonden in de stad. En, je raadt het nooit, ook een baantje gevonden voor halve dagen.” Ik praat hier over kerels van 50, 55, kerels die directeur waren, kerels waar vertegenwoordigers met de pet in de hand bij langs kwamen. Een paar jaar en een echtscheiding later zijn ze blij met hun baantje en hun kamertje.’
Portie ellende
Een faillissement, wil Blom maar zeggen, is een portie ellende die iedereen moet zien te voorkomen. Het is een boodschap die hij met verve blijft uitdragen, onder meer als gastdocent, spreker en commentator: geregeld treedt hij op bij radio- en tv-programma’s als Buitenhof, RTL-Z en het NOS Journaal. En met ingang van vandaag treedt Blom ook naar buiten als columnist van Faillissementsdossier.nl.