De Baltic Dry Index, door veel analisten beschouwd als een cruciale indicator voor de wereldeconomie, bereikte afgelopen week een laagterecord. Ligt er in 2016 een recessie in het verschiet?
Index is gedaald met ruim zestig procent
Er was geen krant die ermee opende, geen radio- of tv-station dat het vermeldde. Erg sexy is het nieuws dat de Baltic Dry op donderdag 19 november het laagste punt ooit bereikte dan ook niet, althans niet voor het grote publiek dat Baltic Dry eerder zal associëren met een nieuw type deodorant uit Estland of een gin-cocktail uit Letland. Op het scherm van menig fondsbeheerder is dezer dagen echter wel degelijk een rood lampje gaan knipperen. De Baltic Dry Index (BDI) geeft een gemiddelde weer van de tarieven die betaald worden om grondstoffen te vervoeren op ‘s werelds 25 drukst bevaren scheepvaartroutes. Wanneer deze index daalt, duidt dit erop dat het volume van de wereldhandel afneemt. In augustus stond de index nog op 1222 punten, op 19 november werd een
all-time low van 504 genoteerd en vandaag opende de BDI op 498 punten. In een jaar tijd is de index gedaald met ruim zestig procent, een duikeling die marktvorsers tot de conclusie brengt dat de wereldeconomie over een paar maanden in een recessie zal schieten.
Transportkosten van bulkgoederen
De BDI wordt dagelijks bijgehouden op de Baltic Mercantile and Shipping Exhange, een scheepvaartbeurs in de city van Londen. De in 1985 opgerichte beurs dankt zijn naam aan het Baltic Coffeehouse waar reders en handelaren van oudsher bijeenkwamen om over transporttarieven te onderhandelen. Het vaststellen en publiceren van deze tarieven is ook vandaag nog de voornaamste bezigheid van de onderzoekers van deze beurs. Elke werkdag bekijken zij hoeveel het kost om de voornaamste bulkgoederen (steenkool, ijzererts, fosfaat, graan, hout en bauxiet) te vervoeren. Wanneer het duurder wordt om een containerschip te huren waarmee bijvoorbeeld 150.000 ton ijzererts van Australië naar China kan worden verscheept, wordt aangenomen dat de vraag naar erts is toegenomen. En omdat erts en andere grondstoffen het begin van de productiecyclus vormen, geeft de vraag ernaar een betrouwbaar beeld van de manier waarop de wereldeconomie zich zal ontwikkelen.
Niet beïnvloed door sentimenten
Een andere reden waarom analisten de BDI serieus nemen, is dat de index niet wordt gestuurd door sentimenten, verwachtingen of uitspraken van een centrale bankier of een politicus: reders boeken enkel een schip als ze een lading hebben die van A naar B moet worden gebracht. De index wordt verder slechts marginaal beïnvloed door fluctuaties in het aanbod van schepen: het vergt twee jaar om een nieuw containerschip te bouwen en een bulkcarrier is te kostbaar om zomaar uit de vaart te nemen. Toch stellen sommige critici dat de afkalving van de BDI is ontstaan door overcapaciteit in de scheepvaartsector. Vriend en vijand zijn het er echter over eens dat de afname van ruim zestig procent veel te hoog is om alleen aan de te fors uitgedijde containervloot te wijten.
Hoe moet de BDI-index worden vertaald?
Diverse studies hebben aangetoond dat er een onbetwistbare relatie bestaat tussen de stand van de BDI en de beurskoersen. Een onderzoek uit 2012, onder de titel ‘The Baltic Dry Index: a predictor of stock market returns?’ uitgebracht door de Universiteit van Tilburg, concludeerde dat een daling van de BDI van 16,2 procent leidt tot een daling van de MSCI World Index met 0,78 procent. Deze rekensom doortrekkend, zou de recente val van de BDI in de komende maanden leiden tot een stevige correctie op de beurzen.