Koninklijke Nederlandse Munt (KNM), een van de oudste bedrijven van Nederland, is technisch failliet. Het bedrijf, honderd procent eigendom van de staat, is zelf niet meer in staat aan zijn lopende verplichtingen te voldoen en wordt overeind gehouden door het ministerie van Financiën. Dit blijkt uit berichtgeving van De Volkskrant van vandaag.
Faillissement onafwendbaar
Via een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur heeft de krant stukken in handen gekregen die duidelijk maken dat het muntbedrijf in een diepe financiële crisis terecht is gekomen. Wanneer voor KNM normale bedrijfseconomische wetten zouden gelden, dan zou een faillissement onafwendbaar zijn. De staat, zowel een voorname klant als enig aandeelhouder van de Munt, toont zich echter coulant door de betalingsregeling over een schuld van achttien miljoen euro op te rekken. Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) sluit opheffing van het instituut – dat onder verscherpt toezicht is gesteld – op langere termijn niet uit. ‘Het liquiditeitsprobleem bij KNM is van dien aard dat we ons zorgen maken over de toekomst van het bedrijf,’ aldus een interne notitie. ‘Moeten we deze faciliteit niet gewoon afstoten?’
Tucht van de markteconomie
Het Nederlandse muntgeld wordt al sinds 1567 in Utrecht geslagen. Aanvankelijk in de binnenstad, later in het monumentale Muntgebouw in de aan de rand van de bebouwde kom gelegen Leidsestraat. In de privatiseringshausse van begin jaren negentig, een tijd waarin ook staatsbedrijven als de PTT en de NS werden verzelfstandigd, moest ook KNM aan de tucht van de markteconomie geloven. Het idee was dat de aandeelhouder zich op afstand zou houden en dat het bedrijf meer inkomsten zou genereren door op (inter)nationale markten opdrachten te verwerven. Deze strategie leek goed uit te pakken. Naast zilveren en gouden herdenkingsmunten, penningen, onderscheidingen en edelmetalen postzegels, heeft KNM voor diverse centrale banken munten geslagen, zo werden onder meer de betaalmiddelen van Zweden, Sri Lanka, Suriname, Guatemala en Honduras in Utrecht vervaardigd.
Order uit Chili
In 2013 knalden de champagnekurken door het Muntgebouw toen een grote order uit Chili werd binnen gehengeld. KNM kreeg de klus om voor de Banco Central de Chile niet minder dan 850 miljoen peso’s te slaan. In De Volkskrant erkent een woordvoerder van KNM nu dat deze opdracht ‘een maatje te groot was.’ Nadat de peso’s met veel moeite waren geslagen, werden ze door de financiële inspectie in Santiago afgekeurd omdat ze onregelmatige vlekjes zouden vertonen. Boze tongen beweren dat het negatieve oordeel zou zijn ingegeven door jaloezie en dat de inspecteurs afkomstig zouden zijn van de afgetroefde Chileense concurrent. Wegens wanprestatie kreeg het Utrechtse bedrijf fikse boetes opgelegd waardoor medio vorig jaar de bodem van de kas in zicht kwam. Zo kon onder meer het ministerie van Financiën, dat geld tegoed had voor de verkoop van jubileummunten, niet meer worden betaald.
Strategische heroriëntatie
In een brief die staatssecretaris Wiebes vanochtend aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, meldt hij dat directeur alias muntmeester Maarten Brouwer begin 2016 op zal stappen. Een ‘chief restructuring officer’ gaat per direct aan de slag om orde te scheppen. De afhandeling van de Chileense opdracht is volgens Wiebes inmiddels ‘onder controle’, al bleek het nodig het werkkapitaal te verruimen. De staatssecretaris stelt verder onomwonden dat KNM ‘er slecht voor staat.’ Over 2014 wordt een ‘substantieel verlies’ verwacht. Hij kondigt een ‘strategische heroriëntatie’ aan waarover hij binnen zes maanden uitsluitsel zal geven.