Terwijl we in Nederland alweer gewend raken aan het geleidelijk dalende aantal faillissementen, werden de Belgen opgeschrikt door een negatieve uitschieter. Afgelopen maand gingen er 1174 bedrijven failliet, een stijging van 6,6 procent, zo blijkt uit een rapport van bedrijfsinformatiebureau Graydon.
Herstel blijft broos
Op het eerste gezicht lijkt België net als de meeste andere Europese landen te profiteren van het gunstige economische tij. Met een voorspelde economische groei van 0,9 procent voor 2015 – tegen 1,7 procent voor Nederland – blijft het herstel weliswaar broos maar omdat het begrotingstekort weer onder de drieprocentsnorm zakt, hoeven de Belgen niet meer te vrezen voor EU-sancties. De Bel-20, de index van de twintig grootste beursgenoteerde bedrijven, bereikte op 7 april het hoogste punt sinds mei 2008. En de federale regering wist onlangs zonder taaltwisten een financieel akkoord af te sluiten dat voorziet in 235 miljoen aan extra investeringen. Bovendien meldde de centrale bank een paar weken terug dat het ondernemersvertrouwen voor de tweede maand op rij uit het dal omhoog klimt.
Veel Belgische ondernemers geven de moed op
Maar in de coulissen achter dit rooskleurige gordijn wordt nog flink pijn geleden. De statistieken mogen aangeven dat zij gemiddeld genomen de toekomst zonniger tegemoet zien, toch blijken veel ondernemers juist de moed op te geven. Uit de barometer waarmee Graydon maandelijks de toestand van de Belgische economie peilt, bleek dat het aantal faillissementen in het eerste kwartaal van 2015 met 4,3 procent daalde ten opzichte van een jaar eerder. Maar over de maand maart verscheen een stijging van 6,6 procent op de peilstok. Vooral het gewest Brussel werd getroffen: gedurende de eerste drie maanden van 2015 gingen er in en rond de Belgische hoofdstad 581 bedrijven op de fles, met name in de bouw, de horeca en de dienstverlening. ‘Uit onze nieuwe studie blijkt dat er beduidend meer kleine en gevestigde bedrijven failliet zijn gegaan,’ aldus Eric van den Broele, senior manager Onderzoek en Ontwikkeling bij Graydon in Antwerpen. ‘Anderzijds gingen er in maart ook drie bedrijven over de kop met meer dan honderd medewerkers.’
Rechtszaak beginnen duurder
Hij wijst erop dat er naast conjuncturele oorzaken ook wetstechnische redenen kunnen zijn voor de opvallende stijging van het aantal faillissementen. Zo is het sinds 1 januari aanzienlijk duurder geworden om een rechtszaak te beginnen door een ophoging het rolrecht, het Belgische equivalent van het griffierecht. Hierdoor zouden leveranciers die op hun geld wachten geneigd zijn af te zien van een juridische procedure en eerder een faillissement aan te vragen. Daarnaast is het voor ondernemingen lastiger geworden om een beroep te doen op uitstel van betaling via de WCO-procedure, de surseanceregeling van België. ‘We willen geen ondernemingen meer die de WCO gebruiken om hun doodsstrijd te rekken,’ aldus een deskundige. Overigens steeg ook in Nederland het aantal faillissementen in maart. Deze stijging kon grotendeels worden toegeschreven aan het feit dat rechtbanken die maand een zittingsdag meer kenden dan in februari.