Vaginaverkleining. Gevangenisstraf. Venijnige burenruzies. Er is geen onderwerp waar mensen tegenwoordig niet meer over durven te vertellen. Toch wordt onze openhartigheid nog begrensd wanneer het gaat om failliet gaan. Waarom? Robert Jan Blom pleit voor opheffing van dit laatste taboe.
Tot op bot fileren
Laten we er niet om heen draaien. Failliet gaan is buitengewoon vervelend. Je krijgt een curator op bezoek die je financiën tot op het bot fileert. Vrijpostig tuurt hij naar je tv, je meubels en je iPhone. Je ziet hem peinzen hoeveel je bezittingen op kunnen brengen. Terwijl je koffie serveert, deelt hij mee dat je de zeggenschap over je eigen uitgaven verliest. Je bedenkt dat je dochter haar geliefde paardrijles moet opgeven. De tennisclub zal je zoon niet meer zien omdat je de contributie niet meer kunt betalen. Vakantie? Forget it. De curator meldt dat de komende tijd geen stap over de grens mag zetten. Als hij je niet vertrouwt, kan hij zelfs je paspoort vorderen. Kortom, dit zijn niet bepaald gebeurtenissen waar je bij een verjaardag graag over vertelt. Sterker nog, je mijdt dat feestje liever.
Ervaringsdeskundigen
Geregeld word ik gebeld door journalisten die een reportage willen maken over de gevolgen van het faillissement. Ik kan hen toch zeker wel helpen aan de telefoonnummers van gefailleerden? Zeker, mijn zakboekje is goed gevuld met ‘ervaringsdeskundigen’, antwoord ik dan. Maar of zij willen praten? Het kost me tientallen telefoontjes voordat ik iemand daartoe bereid vind en eerlijk gezegd verbaast me dat. Immers, op tv zie ik bijna dagelijks hoe mensen de schaamlap van zich afwerpen. In de bak gezeten? Pedofiele neigingen? Stomdronken de Turkse kust onveilig gemaakt? De camera mag overal op inzoomen, in geval van een item over vaginaverkleining zelfs tot in de intiemste delen aan toe.
Alleen domme mensen gaan failliet
In dit land schijnt niemand zich nog ergens voor te schamen. Oh ja, nog wel voor één ding: het faillissement. Waarom? Omdat nog altijd het idee bestaat dat alleen buitengewoon domme mensen failliet gaan. Uitgesproken losers, geld-over-de-balk-smijters, sufneuzen die geen bril opzetten om de kleine lettertjes te lezen. Natuurlijk is een faillissement een teken van een beperkt financieel inzicht of van tegen beter weten in te lang doorgaan op dezelfde voet. Maar laten we niet vergeten dat een faillissement een normaal economisch aspect betreft dat inherent is aan de economische inrichting van onze samenleving.
Samenzwering van omstandigheden
Van Hans Breukhoven tot voetbalclub Veendam, van je benedenbuurman tot je neef die zich vergaloppeerde met zijn ICT-bedrijfje: iedereen kan getroffen worden door een samenzwering van omstandigheden die leiden tot een faillissement. Uitermate naar en schadelijk voor de betrokkene en zijn omgeving. Maar schaamte? Nee, dat is niet nodig. Zoals we ons allang niet meer generen voor zeer persoonlijke zaken, kunnen we ook het gordijn van schaamte rond failliet gaan optrekken. Want uiteindelijk is een faillissement heel normaal.
Robert Jan Blom