Stop de starter! Het is een hartenkreet van onze columnist van Robert Jan Blom. Hij betoogt dat de economische betekenis van startende ondernemers schromelijk overschat wordt.
150.000 startende ondernemers
Vorig jaar ‘mochten’ de Kamers van Koophandel bijna 150.000 startende ondernemers inschrijven. Nadat dit gigantische cijfer bekend werd gemaakt, verschenen verschillende KvK-directeuren voor de microfoon over de vraag hoe dit nu toch kwam. Verheugd deelden zij aan de pers mee dat de economie in hún regio gelukkig weer floreerde. ‘Met elke starter moet je blij zijn, al die starters tezamen creëren een geweldige economische bedrijvigheid.’
Gedwongen starters
Als directeuren van Kamers van Koophandel zich op deze manier uitlaten, begin ik te koken en dat met gekrulde tenen. Waarom? Omdat uit onderzoek blijkt dat van die startende ondernemers niet al teveel economische activiteit mag worden verwacht. Waarom niet? Omdat het voor de helft om ‘gedwongen starters’ gaat. Mensen die geen andere keus hebben dan voor zichzelf te beginnen. Omdat ze werkloos zijn, ouder dan veertig jaar of omdat ze het faillissement van hun baas voor willen zijn. Oneerbiedig gezegd: ze beginnen voor zichzelf omdat ze hun leven niet voor de tv willen slijten.
Tweederangs burger
De andere helft sleept zich door het startersbestaan in de hoop te overleven en een inkomen bij elkaar te scharrelen. Want, dat startersleven is niet zo vrolijk als wordt gedacht. De meesten struikelen binnen vijf jaar. Een deel gaat failliet, een deel stopt vanwege gebrek aan business. Een paar jaar geleden heb ik er al eens voor gewaarschuwd dat er een ‘tweederangs burger’ dreigt te ontstaan. Het zijn de tienduizenden ondernemers die elkaar jaar beginnen, zonder voldoende verzekeringen, zonder pensioen. Nu heeft de overheid een ZZP-pensioensysteem ontwikkeld maar velen hebben al verontwaardigd gereageerd: ze kunnen de regeling niet betalen. Net zo min als een aansprakelijkheidsverzekering, bedrijfsschadeverzekering, ongevallenverzekering, een arbeidsongeschiktheidsverzekering, enzovoort.
Burger Zonder Pensioen
Als je er al in slaagt het ondernemersleven vol te houden, dan eindig je na je ZZP-tijd als een BZP’er, ofwel als een Burger Zonder Pensioen. Dat wil zeggen: zo lang de overheid wil doorgaan met het betalen van je AOW, anders eindig je op straat in een stuk karton. Laten we ophouden met het stimuleren van het eigen bedrijf. Starters hebben soms leuke ideeën, maar als ondernemers balanceren ze continu op het randje. De kans te mislukken is enorm. Sommigen hebben nog de overtuiging dat de verkoop van hun onderneming straks een aardig appeltje voor de dorst oplevert. Vergeet het maar. En wat betreft de kans om failliet te gaan? Van alle gefailleerde ondernemers is 68 procent tussen de 31 en 50 jaar. Hé? Precies de leeftijdsgroep die niet aan de slag komt in geval van werkloosheid. En de leeftijd van de failliete onderneming? Van alle bedrijven die failliet worden verklaard, is 63 procent niet ouder dan zes jaar. Toevallig, hè?
Robert Jan Blom