Op vakantie in een failliet land: avontuurlijk en gegarandeerd voordelig

Wat is een failliet land?

In theorie kán een land niet failliet gaan. Het IMF heeft geen bevoegdheid beslag te leggen op het BNP van een land totdat met alle schuldeisers een schikking is getroffen. Een land sluit geen poorten, ontslaat geen personeel, maakt geen heimelijke doorstart. Toch wordt er wel gesproken over het bankroet van een staat. Wanneer? Zodra een regering besluit de buitenlandse crediteuren niet meer terug te betalen. Het eerste land in de moderne geschiedenis dat zichzelf langs deze weg bankroet verklaarde, is Spanje. In 1557 kondigde de Spaanse koning Filips de Tweede aan dat zijn land te krap bij kas zat om de leningen af te lossen waarmee Filips II zijn geldverslindende oorlogen tegen Frankrijk en de Ottomanen financierde. Beleggers zagen de waarde van hun schuldbrieven verdampen, het financiële systeem stortte in. In 1789, kort voor het uitbreken van de Franse revolutie, was Frankrijk hetzelfde lot beschoren. En ook Duitsland boette voor twee wereldoorlogen met een staatsbankroet, zowel in 1923 als in 1945 waren er geen marken meer over.

Hoe stelden we de lijst van failliete vakantielanden samen?

Terug naar het heden. Ook in 2014 is er een reeks landen dat op de rand van een faillissement verkeert of reeds bankroet is. Voor de prijsbewuste én avontuurlijke reizigers onder u bieden deze landen een heuse buitenkans. Ongemakkelijke gevoelens over profiteren van andermans ellende zijn overbodig. U wordt met open armen ontvangen: uw harde valuta helpen het land er juist weer een stukje bovenop. Omdat u geen trek heeft in rondvliegende kogels of een al te nadrukkelijk aanwezige terreurdreiging, hebben we landen waar het financiële echec is of wordt veroorzaakt door oorlog buiten beschouwing gelaten. Onder meer Irak, Eritrea, Sudan, Somalië en Kongo vallen om deze reden af. De rangorde van de resterende landen hebben we gepaald aan de hand de database van Numbeo.com. Op deze site stelden we een mandje samen met artikelen en diensten die u – ruwweg - tijdens een tweeweekse vakantie af zou kunnen nemen. Denk aan een appartement, een paar keer tennissen, zes maaltijden-voor-twee in een middenklasse restaurant, tien importbiertjes, vijftien supermarktpilzen, een paar Nike-schoenen en openbaar vervoer. De inhoud van het volledige mandje ziet u onderaan. Per bestemming geven we de volledige kosten van het mandje weer alsmede een indexcijfer dat is gebaseerd op de kosten van het mandje in New York (€ 3239,10, index: 100).

Luanda het duurst

Mochten euro’s geen enkele rol spelen, laat uw vakantiegeld dan rollen in Luanda, de hoofdstad van Angola. Als gevolg van de ‘olieboom’ waar de voormalige Portugese kolonie zich in bevindt, zijn de prijzen er omhoog geschoten. Een via roomservice bestelde hamburger wordt pas bezorgd wanneer u € 28 aftekent. De stad prijkt op alle lijstjes stijf bovenaan als ’s werelds duurste plek. Voor ons mandje bent u in Luanda € 3664,03 kwijt, de index staat op 113.12. De Noorse stad Stavanger is een goede tweede (€ 3548,42 voor het mandje, index 109,55), New York City derde en Londen vierde (€ 3182,21, index 98.24). Ter vergelijking: Amsterdam staat tussen Port Moresby en Aberdeen op de 36-ste plaats (mandje € 2305,75, index 71.18),  Utrecht volgt als 44-ste (2175,93, index 67.18).

Failliete bestemmingen Top-3

1. Zimbabwe

In potentie een van de rijkste landen van Afrika, is het land onder regie van dictator Robert Mugabe afgegleden tot een exemplarische failed state. Een uitputtende burgeroorlog in de jaren zeventig en het beruchte landhervormingsprogramma waarbij blanke boeren massaal werden onteigend, deden het land de das om. Van de trotse graanleverancier van Afrika verviel Zimbabwe tot de status van bedelaar die bij China zijn hand moet ophouden. Inkomsten uit landbouw en toerisme zijn vrijwel geheel ingestort, meer dan negentig procent van de beroepsbevolking is werkloos. Tot voor kort had u een plastic zak vol bankbiljetten nodig om een kopje koffie af te rekenen maar dat ongemak is verleden tijd. U kunt tegenwoordig betalen met Amerikaanse dollars, de Zimbabwaanse dollar is wegens hyperinflatie afgeschaft. Sinds de invoering in 1980 was de munt met naar schatting 150.000 procent in waarde gedaald. Op 2 februari 2009 werd een biljoen ‘oude’ Zimbabwaanse dollars gelijkgetrokken met één nieuwe dollar – een ingreep die in een klap een bevolking van verarmde triljonairs schiep – maar ook deze poging tot revaluatie kon het bestaan van de munt niet redden. Alle ellende terzijde,  Zimbabwe is een fantastische reisbestemming, met de beroemde Victoria watervallen en natuurlijk safari (de zwarte neushoorn!) als belangrijkste trekkers. Sinds 2012 vliegt ook de KLM weer rechtstreeks naar de hoofdstad Harare. Een paar survivaltips: reis niet ’s nachts, reis niet in uw eentje en blijf beleefd tijdens de talloze politiecontroles.

De kosten van twee weken Harare: € 930,02 (mandje)

Index: 28,71

2. Argentinië

In de jaren vijftig zwom het land in de peso’s maar graaiende grootgrondbezitters, mislukte socialistische experimenten, corruptie en opeenvolgende militaire regimes lieten het land afdrijven richting financiële krater. De huidige regering, onder presidente Cristina Kirchner, is wel democratisch gekozen maar niet minder koppig dan haar dictatoriale voorgangers. Kirchner nationaliseert eenzijdig ondernemingen en slaagt er niet in een akkoord te bereiken met schuldeisers die al sinds 2001 protesteren tegen een door het IMF opgelegde hair cut. Gevolgen: buitenlandse investeerders zijn weggelopen, de munt is gedevalueerd en voor 2014 wordt een hyperinflatie van 38 procent voorspeld. Misère voor de mensen, mazzel voor de toerist die met zijn harde euro’s opeens over veel meer koopkracht beschikt. Voor honderd euro slaapt u in de 41 vierkante meter grote superior suite van het vijfsterren Fierro Hotel in Buenos Aires en voor een derde van dit bedrag mag u aanschuiven voor een zevengangendiner in het restaurant van dit etablissement, een van de beste dineerstekken in Zuid-Amerika. Kortom, liefhebbers van tango, steaks en shabby-chique architectuur, er is  geen betere tijd dan dezer maanden om Buenos Aires te verkennen. En ook voor natuurliefhebbers is het immense land een el dorado.

De kosten van twee weken Buenos Aires: € 1141,84 (mandje)

Index: 35,25

3. Griekenland

Van alle bijna-failliete bestemmingen is Griekenland met afstand het meest veilige, meest rustige én het meest beschaafde land. Wat heet, de westerse beschaving is er uitgevonden. Wie de bronnen van democratie en drama wil aanschouwen en tegelijkertijd spotgoedkoop vakantie wil vieren, komt echter een tikje bedrogen uit. De EU mag de eilandenarchipel met honderden miljarden bij elkaar hebben gehouden, de EU-burger wordt slechts mondjesmaat beloond voor ‘zijn investering’. Om de crisis te bestrijden, heeft de Griekse overheid tal van belastingverhogingen doorgevoerd: accijnzen op brandstoffen, tabak en alcohol zijn gestegen en ook het BTW-tarief is opgetrokken naar 23 procent. De prijzen liggen niettemin gemiddeld tien procent lager dan in Nederland. Over het algemeen geldt: import is duur, eigen producten goedkoop. Kwestie van uitkienen dus. En van veel olijven en knoflook verorberen.

De kosten van twee weken Athene: € 1255,90

Index: 38,77

 

De samenstelling van het mandje

Restaurant

• 6 maaltijden in een goedkoop restaurant
• 6 drie-gangen maaltijden in een middenklasse restaurant
• 4 Voordeelmenu’s McDonald’s (burger, Franse frietjes, drankje naar keuze)
• 10 biertjes (halve liter van de tap, lokaal gebrouwen)
• 10 importbiertjes (flesje, 0,33 cl)
• 25 koppen cappuccino
• 10 flesjes Coke of Pepsi
• 25 flesjes water (flesje, 0,33 cl)

 

Supermarkt

• 5 literpakken melk
• 5 hele (witte) broden
• 12 eieren
• 1 kg kaas (van het land)
• 10 flessen water (fles 1,5 l)
• 5 flessen middenklasse wijn (van het land)
• 15 biertjes (fles, 1,5 l, lokaal gebrouwen)
• 10 pakjes Marlboro

 

Transport

• 24 tickets enkele reis met het OV (bus, trein of metro)
• Taxi (starttarief)
• 65 liter benzine

 

Activiteiten

• 3 uur huur tennisbaan
• 4 bioscoopkaartjes

 

Kleding

• 1 paar Nike schoenen
• 1 jurkje van een modeketen (Zara, H&M)

 

Huur

• 1 maand huur appartement in centrum

Niet failliet, wel goedkoop

De waarlijk prijsbewuste vakantieganger zet koers naar Thiruvananthapuram, hoofdstad van de Indiase deelstaat Kerala. Voor bovenstaande goederen en diensten betaalt u er slechts € 321,68, de index komt niet boven de 9.93.