Jarenlang kenden hulporganisaties geen gullere gever dan onze columnist Robert Jan Blom. Tegenwoordig geeft hij echter geen cent meer aan het goede doel. Blom verdenkt hen van verspilling: ‘Er gaat teveel geld naar directiesalarissen en dure kantoorpanden.’ Zelfs de daklozen bij de supermarkt worden door Blom gewantrouwd: ‘Wedden dat die bedelaars ’s avonds hun vieze kleren uittrekken en zich met een grimmig lachje in een comfortabel bad laten zakken?’
Collectebussen
Lange tijd was ik een gewillig ‘slachtoffer’ van goededoelenorganisaties. Er kon geen collectebus voorbijgaan zonder dat ik er klaterende munten in wierp. Bij grote inzamelingsacties op tv trok ik royaal de beurs. Als er een bedelbrief met een acceptgirokaart op de mat lag werd die prompt betaald. Altijd dacht ik met tranen in mijn ogen aan de mensen en dieren waarvoor het geld was bestemd. Tot ik ontdekte dat mijn euro’s lang niet altijd op hun bestemming arriveerden.
Tsunamigeld zoek
Het ligt nog vers in het geheugen, de tsunami van kerst 2004. Door die titanische zeebeving vielen er in de landen rond de Golf van Bengalen 230.000 doden. Samenwerkende hulporganisaties zetten in Nederland de meest succesvolle inzamelingsactie ooit op touw: op giro 555 stroomde liefst 208 miljoen euro binnen. Kwam al dit geld terecht bij de stakkers die have en goed hadden verloren? Dat is hoogst twijfelachtig: een paar jaar later concludeerde de Algemene Rekenkamer dat het onmogelijk is om vast te stellen waar het geld aan besteed was.
Corrupte douaniers
En dit is slechts één voorbeeld van het barre gegeven dat een ramp nooit alleen komt – na de echte ramp volgt de financiële ramp. Containers met hulpgoederen die op een kade blijven staan omdat corrupte douaniers alleen tegen extra betaling goederen inklaren, voedselprijzen die plotsklaps omhoogschieten, seksfeesten in aardbevingsgebied… Het valt warempel niet mee om een goed doel te vinden dat zijn gelden doelmatig besteed.
Dierenliefhebbers zorgen ook goed voor zichzelf
Zelf betaalde ik graag aan dierenhulporganisaties. Totdat bleek dat de directieleden van deze clubs behalve voor de gekwelde beestjes wel erg goed voor zichzelf zorgen. Zo neemt de baas van AAP, een stichting uit Almere die getraumatiseerde exotische dieren weer op weg helpt, jaarlijks ruim € 90.000 mee naar huis. Het opperhoofd van Bont voor Dieren geniet van een leuk inkomen van € 60.000 en de aanvoerder van de Dierenbescherming ziet per jaar € 108.000 op zijn bankrekening bijgeschreven. De patron van Proefdiervrij vangt € 105.000, het hoofd van de Vogelbescherming krijgt niet minder dan € 130.000 en de leider van KNGF (van de geleidehonden) laat zich € 150.000 betalen.
Niet alleen voor de bloempjes en de bijtjes
Ook wie doneert voor een beter milieu moet er rekening mee houden dat zijn centjes niet alleen aan de zeldzame bloempjes en de geplaagde bijtjes ten goede komen. De directrice van Natuur en Milieu verliest haar eigen duurzaamheid niet uit het oog wanneer zij € 125.000 in haar portefeuille stopt. Haar collega van de stichting Natuurmonumenten is de schaamte allang voorbij en toucheert € 170.000 per jaar terwijl zijn twee mededirecteuren samen ook nog eens € 300.000 meenemen.
Goedwillende dame met collectebus
Ik ben schuw geworden. Als de bel gaat durf ik nauwelijks open te doen, bang dat er een goedwillende dame met een rammelende bus op de stoep staat. In winkelstraten neem ik een omweggetje zodra ik een morsig type met een blocnote in het vizier krijg: ze staan er louter en alleen om mijn handtekening af te troggelen voor een maandelijkse bijdrage. Zelfs de dakloze bij de ingang van de supermarkt groet ik niet meer: wedden dat hij ’s avonds zijn vieze kleren uittrekt en zich met een grimmig lachje in bad laat zakken?
Dure kantoorpanden
We zijn toch gek om met z’n allen zoveel miljoenen te blijven betalen aan de huizen, vakanties en Tesla’s van de staf? En vergeet de kantoorpanden niet! Waar denkt u dat de hoofdkwartieren van Amnesty International en Human Rights Watch gehuisvest zijn? Een loods in Lelystad? Een industrieterrein in Terneuzen? Vergeet het maar. Deze goede doelen resideren op een van de duurste locaties van Nederland, respectievelijk op de Keizers- en de Prinsengracht te Amsterdam. Greenpeace, Aids Fonds, Plan Nederland: een kwart van de grote goede doelen bivakkeert op een toplocatie. ‘Volstrekt ongepast,’ oordelen critici.
Niet schuldig
Ik voel me niet schuldig. Indirect geef ik toch nog geld aan goede doelen. Een deel van de belastinginkomsten wordt er immers aan besteed. Of Den Haag scherp op de besteding let? Mwa. Nederland geeft miljoenen aan Rwanda. De regering van Rwanda sponsort de Engelse voetbalclub Arsenal voor dertig miljoen euro om reclame te maken voor het toerisme in het land. Oordeelt u zelf.
Robert Jan Blom