Persoonsverwisseling. Een typefout. Een klerk van de KvK die per ongeluk het verkeerde bedrijf als failliet inschrijft. De meeste faillissementen ontstaan door het onvermogen van het management op om economische tegenvallers in te spelen. Maar er zijn ook situaties waarin een bedrijf in moeilijkheden raakt door een misser van een overheidsdienaar of een ongelukkige uitspraak van een directeur. Wij zetten de vijf grootste faillissementsblunders voor u op een rij.
1. Miljoenorder misgelopen door fout KvK
Van jongsaf aan is Emmanuel Gruijs gegrepen door de manier waarop digitale communicatie de interactie tussen mensen zal beïnvloeden. Na zijn studie werkt hij als ict-consultant voor grote firma’s. Geleidelijk ontwikkelt hij zich geleidelijk tot een specialist in virtuele werelden. In 2003 begint hij een eenmanszaak en weet grote klanten als ABN Amro en het ministerie van Defensie te verwerven. In september 2012 staat hij op het punt een miljoenencontract af te sluiten met een Amerikaanse afnemer als deze het van het ene op het andere moment het akkoord torpedeert. Reden: juristen van het bedrijf hebben de achtergronden van Gruijs’ eenmanszaak, Activeworlds Europe uit Houten, uitgeplozen en vastgesteld dat het bedrijf failliet is verklaard. Gruijs, wiens bedrijf nog springlevend is, belt direct met de Kamer van Koophandel. Al snel komt men tot de conclusie dat er een pijnlijke administratieve fout is gemaakt. Het faillissement betreft niet AW Europe uit Houten maar de gelijknamige bv AW Europe uit het Zuidhollandse plaatsje De Lier. Deze vennootschap, die handelde in vrachtwagenonderdelen, ging op 30 augustus 2011 failliet nadat de eigenaar was overleden. De KvK Haaglanden heeft de bedrijfsbeëindiging geregistreerd onder het inschrijvingsnummer van de zaak van Gruijs. De directeur van de KvK biedt zijn verontschuldigingen aan, herstelt de fout en stelt voor de ondernemer een brief op waarmee hij aan zijn klant het misverstand kan uitleggen. Toch blijven de Amerikanen argwaan houden: de overeenkomst ketst af. ‘Ze zeiden dat ze de prijs te hoog vonden,’ zegt Gruijs. ‘Of dat de echte reden was, is gissen. Nee, de Kamer van Koophandel heeft mij geen schadevergoeding betaalt. Met excuses, rectificaties en de brief was de zaak voor mij afgedaan.’
2. Een typefout van twaalf miljoen euro
Phil Davison-Sebry is eigenaar van een florerend familiebedrijf uit Wales, een meer dan 250 medewerkers tellend ingenieursbureau dat voor een internationale klantenkring bruggen, snelwegen en railsystemen ontwerpt. Inmiddels is de firma, die werd opgericht in 1875, failliet. Niet door de crisis, niet door wanbeleid maar – door een typefout van Companies House, zeg maar de Britse Kamer van Koophandel. Lees hier het volledige verhaal.
3. Failliet door persoonsverwisseling
Dat niet alleen het lagere echelon maar ook de hoogste staatsdienaren fatale fouten kunnen begaan, ontdekt de Amsterdamse ondernemer Ruud Bronkhorst. Sinds 1993 heeft hij een bedrijf opgebouwd, B.C.A. Transport bv, dat vooral in het havengebied bergings- en takelklussen uitvoert voor de politie en andere opdrachtgevers uit de (semi-)overheid. In het prille voorjaar van 1996 drogen de orders opeens op. Bronkhorst klimt in de telefoon en hoort van zijn klanten dat er een brief circuleert waarin het Openbaar Ministerie waarschuwt niet langer zaken te doen met B.C.A. Rijkswaterstaat heeft bij de regiopolitie Amsterdam-Amstelland gevraagd of B.C.A. ‘beperkte politietaken’ mocht uitvoeren rond het wegslepen van door ongevallen gestrande auto’s. Fred Teeven, dan officier van justitie in Amsterdam, schreef terug dit ‘onwenselijk’ te achten omdat uit onderzoek van de criminele inlichtingdienst zou blijken dat B.C.A. ‘facilitair’ is ‘aan georganiseerde groepen die zich bezig houden met de invoer van verdovende middelen via de haven van Amsterdam.’ Ruud Bronkhorst beseft direct dat hij het slachtoffer is van een persoonsverwisseling. Niet hij maar zijn tweelingbroer André met wie hij al jaren in onmin leeft, is actief in de onderwereld. En ook André bestiert een bergingsbedrijf, de Amsterdamse Bergingscombinatie ABC. Wat Ruud ook probeert, bellen, schrijven, advocaten inschakelen, justitie sommeren de fout recht te zetten, het lukt hem niet meer om de naam van zijn bedrijf te redden. Hij houdt het nog een aantal jaren vol tot B.C.A. op 11 april 2006 failliet wordt verklaard. In de rechtszaal vecht Ruud Bronkhorst jarenlang door. Na eindeloos procederen erkent Justitie ten slotte dat Teeven een fout heeft gemaakt. Excuses of een schadevergoeding zijn tot op heden uitgebleven.
4. Met dank aan de rechtbank kan Roger Lips gekke bekken blijven trekken
Nog altijd trekt vastgoedondernemer Roger Lips vanuit Dubai gekke bekken naar zijn crediteuren. Volgens zijn curatoren herbergt het Lips-imperium nog een bedrag van 330 miljoen euro aan schulden, geld dat is uitgeleend door onder meer Deutsche Bank, Aegon, ABN Amro en SNS dat met een gat van 52 miljoen – ontstaan door de financiering van shoppingcenter The Wall langs de A2 bij Utrecht – tot de grootste gedupeerden behoort. Daarnaast zou Lips privé nog honderd miljoen aan schulden bezitten. Lips echter bestrijdt de visie van de curatoren te vuur, te zwaard, via de sociale media en via zijn blog lipsleaks.org waar hij uitgebreid zijn verhaal doet over beerputten, doofpotten, ‘gecorrumpeerde curatoren’, de ‘failliete faillissementswet’ en ‘ondermaatse rechtspraak.’ In december vorig jaar leek het er even op dat Justitie een eind kon maken aan de (uitputtend gedocumenteerde) tirades die het zich moet laten welgevallen. Nadat een ‘narcistische proleet’ (© LipsLeaks) alias misdaadverslaggever John van den Heuvel hem opspoorde in de emiratenhoofdstad, werd hij door de plaatselijke politie gearresteerd op basis van het door het Openbaar Ministerie uitgevaardigde internationale signalement. Osama Bin Lips, zoals de tycoon van weleer zichzelf gekscherend noemt, hoefde niet te vrezen voor een cel tussen geiten en kamelen. Hij moest zijn paspoort inleveren, werd vervolgens onder voorwaarden op vrije voeten gesteld en twittert, facebookt en blogt sindsdien vrolijk verder. Dat Lips vanuit zijn comfortabele onderkomen in de stadsstaat lange neuzen kan blijven trekken naar iedereen die hem in Nederland bijkans wil opvreten, is het gevolg van een misser van de rechtbank in Den Bosch. Omdat Lips, die op 16 april 2013 persoonlijk failliet werd verklaard. volgens de rechters onvoldoende meewerkte aan de ontrafeling van het bankroet, gaf de rechtbank opdracht hem te gijzelen. Per abuis stuurden de rechters op 13 december 2013 het gijzelingsbevel ook door naar zijn advocaten. Gevolg: ‘The Fugitive’ kwam niet opdagen en ook op andere plekken in Nederland waar hij geregeld verbleef klopten agenten vergeefs op de deur. Pas veel later bleek dat hij zich in de Arabische stadsstaat ophoudt. De ondernemer is niet van plan is om terug te keren omdat hij meent alle benodigde informatie al te hebben verschaft.
5. Fortis-topman zondigt tegen het eerste bankiersgebod
Op de vroege middag van vrijdag 26 september 2008 wil Fortis-ceo Herman Verwilst een resolute streep zetten onder alle zinderende geruchten die zijn bank omringen. Het zijn turbulente tijden. Elf dagen eerder is het met alle financiële aderen verknoopte Lehman Brothers failliet gegaan en sindsdien golft er paniek door de markten, krijgen de koersen van banken harde klappen waart het verhaal rond dat Rabo Fortis uit de brand moet helpen. Verwilst, een paar maanden eerder benoemd tot tijdelijk opvolger van Jean-Paul Votron die zich had verslikt in de overname van ABN Amro, trommelt de media op. Hij komt niet met flitsende powerpoints of overtuigende cijfers, hij verklaart slechts: ‘There is no question that Fortis is going bankrupt.’ Afgezien van de wat ongelukkige formulering – bedoelt hij nu dat er geen twijfel bestaat over het naderende faillissement van Fortis of juist het tegenovergestelde? – zondigt Verwilst met zijn woorden tegen het eerste gebod voor topbankiers: Gij zult nimmer in één zin de naam van de bank en het F-woord uitspreken. Met zijn sussend bedoelde opmerking waarin hij het woord faillissement koppelt aan Fortis, bereikt Verwilst precies het tegendeel van wat hij beoogt. Binnen een paar minuten flitst zijn uitspraak wereldwijd over computerschermen: verkooporders volgen, klanten boeken inderhaast hun geld over naar andere bankrekeningen. Alleen al op deze dag wordt er twintig miljard euro elders geparkeerd. De koers zakt verder weg. Binnen twee dagen is er een verlies geleden van 35 procent. Nog diezelfde middag stapt Verwilst op. Gedurende zijn 78 dagen als interim-topman is Fortis 45 procent minder waard geworden. Een paar weken later wordt de bank opgesneden en in stukken verkocht.