Elk jaar weer wordt het voorspelbare zomernieuws over de blarenprikkers van de Vierdaagse verluchtigd door verhalen over gezinnen die op een afgelegen vliegstrip in Oost-Turkije zijn gestrand: touroperator failliet. Hoe is het mogelijk dat in een land met zoveel garantiefondsen en klachtenbureau telkens weer duizenden reizigers bedonderd worden?
Duizenden vakantiegangers beduveld
In alle onbescheidenheid mag ik zeggen dat ik het vaak bij het juiste eind heb. Toch behoor ik niet tot de verlichte geesten die de toekomst krijgen ingefluisterd. Er prijkt geen glazen bol op mijn bureau. Er slingert geen wichelroede op mijn gazon. Nee, vooruitblikken betekent simpelweg jezelf goed informeren en niet bang zijn conclusies te trekken. Zo waag ik me nu aan de voorspelling dat er deze zomer weer duizenden vakantiegangers worden beduveld, in de steek gelaten, opgelicht. Door wie? Door reisbureaus die het geld van onschuldige consumenten jatten en vervolgens zelf met de noorderzon vertrekken.
Tal van organisaties komen op voor belangen consument
Begrijpen doe ik het niet. Een reisbureau bestieren is een kwestie van scherp inkopen, calculeren, reclame maken en doorverkopen. Als het onverhoopt misgaat, denk vulkaanuitbarsting, vliegtuigongeluk of corrupte hotelbaas, worden de risico’s van jou en je klanten afgedekt door een garantiefonds. Tal van organisaties staan pal voor de (financiële) belangen van de reisconsument en de ondernemers in de reissector. De welbekende Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR), de Stichting GGTO (voor reizen van touroperators), de brancheorganisatie ANVR met zijn Calamiteitenfonds, de ANWB en de Geschillencommissie Reizen. En dan heb ik ze nog niet eens allemaal gehad.
Elke werkloze slager kan een reisbureau beginnen
Ondanks – of misschien wel dankzij – deze lappendeken aan belangenclubs, slagen ondernemers er elk jaar weer in duizenden vakanties te bederven. Het probleem is dat elke werkloze slager of ontslagen ict’er die in Oost-Turkije een lege schapenkooi vindt, een bord op zijn deur kan schroeven met het opschrift ‘Reisbureau Turkish Dream’. Sinds alwetende politici in 2007 de Vestigingswet volledig afschaften, wordt van startende reisbureautjes enkel nog een paar algemene ondernemersvaardigheden verwacht. En anders dan menigeen denkt, is een reisbureau niet verplicht zich aan te sluiten bij een garantiefonds.
Garantiefonds biedt niet altijd bescherming
En als zijn ze dat wel, ook de vleugels van een garantiefonds bieden niet altijd bescherming, zoals deze maand bleek uit het faillissement van het garantiefonds voor specialistische touroperators (SGST) waar de kas is leeg getrokken door malafide ondernemers. Ook vliegtuigmaatschappijen kunnen failliet gaan, ik herinner me Air Exel dat in 2005 strandde, Air Holland dat twee keer failliet ging, Amsterdam Airlines dat in 2011 een buikschuiver maakte en grotere jongens zoals Continental, American, TWA, Sabena en Swissair.
Overnachten op vliegstrip in Kreta
Elk jaar weer wordt het afgezaagde zomernieuws over de blaren van Vierdaagse-lopers en op doping draaiende wielrenners verluchtigd met verhalen over bepakte en bezakte gezinnen die op een vliegstrip in Kreta moeten overnachten, over hotelbazen die plotseling geld eisen terwijl de reis vooruitbetaald is en over schaduwrijke haçienda’s die alleen op het computerscherm blijken te bestaan. Hoe is het mogelijk dat in een land waar het wemelt van de garantiefondsen en klachtenbureaus zoveel mensen elk jaar weer worden besodemieterd? Wat kunt u daar nu aan doen?
Neem zelf voorzorgsmaatregelen
Aangezien de wetgever koppig nalaat de reiziger afdoende bescherming te bieden, is het raadzaam zelf enkele voorzorgsmaatregelen te nemen. Ga alleen in zee met reisbureaus die al minstens een jaar of vijftien bestaan. Betaal het reisbureau zo laat mogelijk. Vlieg alleen met bonafide vliegmaatschappijen. Boek alleen hotels met een gedegen reputatie. Enzovoorts. Een oplettende handelwijze geeft u nog steeds geen garantie op een onbezorgde vakantie. Misschien dat de reisbranche eens een lobby kan beginnen voor de oprichting van een ‘reispolitie’ of een ‘reisofficier.’ Zeg maar een soort Fred Teeven die alle charlatans in de reissector in de kraag grijpt als zij zich schuldig maken aan loze beloften, te krappe financiële buffers, achterlijke toeslagen, wanbeheer, fraude en faillissement.
Robert Jan Blom