De rechtbank Rotterdam heeft cryptodienstverlener Knaken Cryptohandel B.V. en de aan de onderneming gelieerde stichting failliet verklaard. Het faillissement volgt op een verzoek van het Openbaar Ministerie (OM), dat eind juni werd ingediend vanwege een zwaarwegend openbaar belang. Aanleiding is een strafrechtelijk onderzoek waaruit blijkt dat circa zeven miljoen euro aan tegoeden van klanten ontbreekt.
Volgens de rechtbank is sprake van een aanzienlijk dekkingstekort waarvan klanten niet op de hoogte zijn gebracht. Waar het verdwenen geld zich bevindt, is vooralsnog onduidelijk. Knaken had naar schatting ongeveer 30.000 klanten die via het platform cryptovaluta konden kopen, verkopen en bewaren.
Klanten hadden geen toegang meer tot hun tegoeden
Het OM stelde dat klanten zelf niet in staat waren een faillissementsverzoek in te dienen. De toegang tot het handelsplatform was geblokkeerd, waardoor zij geen inzicht meer hadden in hun accounts en tegoeden. Daarnaast zouden klanten via de website van Knaken zijn ontmoedigd om juridische stappen te ondernemen. Door het gebrek aan informatie konden zij hun rechtspositie volgens de rechtbank niet bepalen.
Knaken verzette zich tegen het faillissementsverzoek en voerde aan dat een faillissement niet de beste oplossing was voor de afwikkeling van de onderneming. Volgens het bedrijf werden de belangen van klanten al beschermd door de strafrechtelijke maatregelen, waaronder het beslag dat de FIOD had gelegd. Knaken stelde voor om de beschikbare tegoeden via een onafhankelijk verificatieproces en een uitkeringsprotocol onder de klanten te verdelen.
Rechtbank wijst alternatief af
De rechtbank wees dat voorstel af. Uit de beoordeling blijkt dat de onderneming onvoldoende vermogen heeft om alle klanten volledig te kunnen uitbetalen. Bovendien waren klanten door de blokkade van het handelsplatform niet langer in staat over hun tegoeden te beschikken. Daarmee was volgens de rechtbank sprake van een situatie waarin Knaken was opgehouden te betalen, waardoor aan de voorwaarden voor een faillietverklaring was voldaan.
Strafrechtelijk onderzoek en MiCA-regelgeving
De problemen bij Knaken kwamen aan het licht nadat de Autoriteit Financiële Markten signalen had afgegeven over een zorgwekkende situatie. Tegelijkertijd loopt een strafrechtelijk onderzoek naar mogelijke strafbare feiten. De FIOD verrichtte meerdere doorzoekingen, waarbij digitale gegevensdragers en vermogensbestanddelen van de onderneming in beslag werden genomen. Er zijn vooralsnog geen aanhoudingen verricht.
Ook de invoering van de Europese MiCA-regelgeving speelde een rol bij de situatie rond Knaken. Voor het aanbieden van cryptodiensten is sinds de nieuwe regelgeving een vergunning van de AFM vereist. Knaken beschikte niet over deze vergunning.