In de uiterste noordoosthoek van Nederland wordt dezer dagen een zucht van verlichting geslaakt die tot in Vlissingen te horen is. Edwin R., een geslepen adviseur die zijn klanten zes ton uit de zak praatte, is veroordeeld tot drie jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Eindelijk gerechtigheid, zeggen ze in Emmen, de omgeving waar R. zijn slachtoffers vond, al loopt R. nog gewoon rond.
Vertrouwenwekkende bedrijfsnamen
Het zijn niet de meest vertrouwenwekkende bedrijfsnamen waar R. zich van bedient: Robegro, Hypotheek Info Punt Borger. Bij menigeen gaat een rood lampje branden wanneer een adviseur zich voorstelt met een firmanaam die op een melige achternamiddag lijkt te zijn verzonnen. Zo niet bij tientallen inwoners van Drenthe en Groningen. Zij trakteren hun amicale streekgenoot uit Sleen, een dorp bij Coevorden, op een kop koffie en luisteren geduldig naar zijn adviezen. Is het niet verstandig die hypotheekruimte maximaal te benutten en het vrijkomende geld te investeren in een lucratief fonds? Ja, toch zeker? R. heeft uiteraard wel suggesties voor goed renderende beleggingen.
Amicale raadgever
Zo weet de 46-jarige Edwin R., sinds 2005 actief als zelfstandig adviseur, enige bekendheid op te bouwen als een amicale, adequate raadgever die nooit om een oplossing verlegen zit. Iets op papier zetten is meestal niet nodig, R. regelt het allemaal wel. De immers gesoigneerd verschijnende self-made specialist heeft vooral oog voor de zwakkeren in de samenleving. ‘R. zocht ook bewust naar kwetsbare personen, eenzame mensen met schulden of vrouwen die net weduwe geworden waren,’ vertelt een slachtoffer later. Wat zijn dankbare klanten niet zien, is dat R. de zaken vooral goed voor zichzelf regelt – met hun geld. De aantrekkelijke beleggingsportefeuille die hij voorlegt, bestaat in werkelijkheid uit zijn eigen portemonnee.
Wakkere zussen stappen naar rechter
Als bij zijn klanten het vertrouwen geleidelijk in verontrusting omslaat, kiest R. voor de vlucht vooruit. Met zijn financieel-filantropische strategie weet hij nieuwe cliënten te vinden die hij eveneens weet overhaalt grote sommen geld onder zijn beheer te stallen. Onder de eersten die formeel in opstand komen, zijn twee wakkere zussen uit Nieuw-Buinen, een veenkolonie bij Stadskanaal. In 2011 stappen de vrouwen naar de rechter die hen in het gelijk stelt: R. moet 38.000 euro aan de dames terugbetalen. R., inmiddels failliet, neemt de vordering voor kennisgeving aan. Meer aangiftes volgen, zeker nadat het tv-programma Opgelicht hem onder het vergrootglas legt. In juni 2015 monden de aangiftes uit in een zitting waarbij de officier stelt dat de goedlachse R. zijn klanten voor zes ton heeft opgelicht. Het OM eist drie jaar cel.
Rechter kent geen genade
Ruim een jaar later doet de rechter uitspraak. Hoewel R. een deel van de tenlastelegging erkent en geen strafblad heeft, kent de rechter geen genade. Dat het beloofde rendement uitbleef als gevolg van de kredietcrisis, zoals de verdediging beweert, wil er evenmin in bij de edelachtbare. ‘Bij R. is geen sprake van wanprestatie als financieel adviseur, hij heeft zichzelf bij het uitoefenen van zijn beroep bewust geld van klanten toegeëigend,’ oordeelt de rechtbank die de eis van de officier overneemt. R. kan nog tegen de uitspraak in beroep gaan. Als hij dit nalaat of wanneer het hof de conclusie van de rechtbank volgt, rest voor hem slechts de gang naar de cel. Tot die tijd is hij op vrije voeten. Zijn geldadviezen moet hij even voor zich houden: op last van de rechter mag hij de komende vijf jaar niet meer in de financiële sector werken.