Crowdfunding groeit onstuimig en toch slaagt ABN Amro erin de plank mis te slaan in deze markt. Van de zeven bedrijven die met SEEDS, het crowdfundingplatform van de grootbank, werden opgericht zijn er twee bankroet.
Crowdfunding is volwassen
Zonder twijfel behoort crowdfunding tot de snelst groeiende financieringsmodellen van de afgelopen jaren. Het in crowdfinance gespecialiseerde Amsterdamse consultancy bureau Douw&Koren becijferde dat in 2014 in Nederland 63 miljoen euro werd opgehaald via crowdfunding, een verdubbeling ten opzichte van 2013 toen 32 miljoen werd geïnvesteerd en een verviervoudiging in vergelijking met 2012 toen de teller op 14 miljoen bleef steken. De tijd dat louter obscure popbandjes met de internetpet rondgingen om een studio-opname te financieren, is al lang voorbij: crowdfunding is een volwassen instrument geworden. Nederland kent momenteel 24 crowdfundingplatforms: alleen al vorig jaar registreerde de Autoriteit Financiële Markten negentien nieuwe partijen. In haar in december 2014 uitgebrachte rapport stelt de AFM te verwachten dat de sector binnen afzienbare tijd jaarlijks vijfhonderd miljoen euro aan financiering zal verstrekken.
Troetelkind
Niet verwonderlijk derhalve dat banken zich gedwongen zagen hun aanvankelijke dedain voor het volksbankieren te herzien. ABN Amro liep hierin ver voor de troepen uit. Al in 2010 lanceerde de bank, naar eigen zeggen als eerste bank ter wereld, SEEDS, een platform waar particulieren vanaf tien euro rechtstreeks in projecten konden investeren. Drie jaar later werd deze service, begonnen als troetelkind van de afdeling innovatie, opgewaardeerd tot een officiële activiteit van de bank. ‘We zoeken ondernemers waarbij je als investeerder een goed gevoel kunt hebben, die een gunfactor hebben,’ zei SEEDS-initiator Arthur van der Graaf in een interview. ‘We kijken goed naar de business case en gaan uit van een goed uitgewerkt ondernemingsplan. We willen geen lender of last resort zijn. We willen die ondernemers helpen, die een grote kans hebben om succesvol te zijn.’Maar terwijl het voorbeeld van ABN Amro werd gevolgd door banken als het Belgische Belfius (het voormalige Dexia) dat in 2013 met crowdfunder Angel.me in zee ging en het Spaanse Santander dat in 2014 een overeenkomst sloot met het Britse Funding Circle, gooide de staatsbank alweer de handdoek in de ring. Begin dit jaar moest Van der Graaf bekend maken dat SEEDS zelf geen investeringen meer zou faciliteren maar zich voortaan beperkt tot het geven van advies bij de keuze van een crowdfundingplatform.
Afbladdering
De afbladdering van het door de spindoctors van de bank met ronkende pr-verhalen omgeven initiatief wordt nog groter nu blijkt dat twee van de zeven bedrijven die SEEDS van startkapitaal voorzag alweer het loodje hebben gelegd. Gisteren verklaarde de rechtbank in Amsterdam Green Graffiti Nederland bv failliet. Dit in 2008 door de Amsterdamse Amerikaan Jim Bowes opgerichte bedrijf stelde adverteerders in staat milieuvriendelijke buitenreclame te maken door natuurlijke materialen te gebruiken voor uitingen op trottoirs, fietspaden en parkeerterreinen. Het groene reclamebureau – het eerste project van SEEDS – beloofde zijn investeerders, die gemiddeld 650 euro inlegden, binnen twee tot drie jaar terug te betalen met een rendement van twaalf procent.
Verantwoorde fruitsnoepjes
Vorig jaar ging Yummm! Concepts bv, een ander bedrijf waar SEEDS zijn relaties voor wist te interesseren, bankroet. De verantwoorde fruitsnoepjes FreakyFruits en de groentechips WackoWaves die het Wageningse Yummm! onder het merk YUNO op de markt bracht, wisten te weinig kinderklanten aan zich te binden, volgens mede-oprichter Tom Vogel omdat het snoepgoed te laag op het supermarktschap belandde. De Volkskrant meldde vandaag dat circa honderd investeerders als gevolg van deze faillissementen hun inleg van maximaal vijfduizend euro kwijt zijn. De overige bedrijven waar SEEDS-kapitaal in verdween, waaronder elektrische sloepenverhuurder Greenjoy en online boekverkoper Youbedo.com, zijn nog wel actief. Van de Nederlandse grootbanken beweegt nu alleen ASR zich nog met een eigen platform in de crowdfundingmarkt, doorgaan.nl, dat nog niet één van de 25 investeringsprojecten zag sneuvelen. Met een faalpercentage van 28 procent scoort SEEDS nog altijd hoger dan ’s werelds grootste crowdfunder, het Amerikaanse Kickstarter.com, waar zestig procent van de projecten het niet haalt.