Faillissementsspook bedreigt advocaten, notarissen en accountants

‘Ze moeten de echte klappen nog krijgen’

Ze hebben de crisis massaal overleefd, de zakelijke dienstverleners die pas de telefoon oppakken wanneer de taximeter 350 euro of meer per uur aanwijst. Volgens Han Mesters, sector bankier bij ABN Amro, is het een kwestie van tijd voordat dit business model ineenstort. In een interview met De Telegraaf stelt hij dat deze branche ‘de echte klappen nog moet krijgen.’ Nu de economie weer aantrekt, maken de dienstverleners een denkfout door hun tarieven weer naar pre-crisisniveau op te trekken, betoogt Mesters, omdat de gevaren die hen werkelijk bedreigen allerminst verdwenen zijn.

Ontwrichtende werking van internet

Mesters, die binnen de afdeling sector advisery van ABN Amro verantwoordelijk is voor de zakelijke dienstverleningssector, laat geen mogelijkheid onbenut zijn klanten te wijzen op deze risico’s. In zijn rol als though leader presenteert, schrijft en twittert hij zich een slag in de rondte. Zijn kernboodschap is steevast gelijk: de ontwrichtende werking die internet heeft uitgeoefend op sectoren als de reiswereld en de retailmarkt zal niet aan de zakelijke dienstverleners voorbij gaan. ‘De topjaren van 2007 en 2008 zullen waarschijnlijk nooit meer terugkomen,’ meent hij.

Scherp toegenomen concurrentie

Als gevolg van ict-ontwikkelingen zullen er tal van nieuwe aanbieders ontstaan die de positie van zakelijke dienstverleners ondergraven. Zo moet de advocatuur inmiddels diverse online-services naast zich dulden waaronder  Jurofoon, de Rechtstelefoon en het door de overheid gefinancierde Juridisch Loket, waar mensen tegen een geringe vergoeding, en soms zelfs gratis, voor juridische hulp aan kunnen kloppen. In november vorig jaar kwamen advocaten in congres bijeen om zich te beraden over de vraag hoe zij kunnen omgaan met de scherp toegenomen concurrentie en de dalende tarieven – trends die al tot een reeks faillissementen hebben geleid.

Branchevreemde aanbieders

De geleidelijk ingevoerde liberalisering van het notarisambt heeft ook dit bastion al flink opgeschud. Beroepsorganisatie KNB telde op 1 januari van dit jaar nog 1311 notarissen, vier jaar geleden waren dat er nog 1439. Een deel van de omzet lekt weg naar branchevreemde aanbieders zoals de HEMA en uitvaartcoöperatie DELA waar mensen voor een zacht prijsje testamenten, samenlevingscontracten en schenkingsakten kunnen laten opmaken. In de visie van Mesters zijn deze vreemde eenden pas het begin van de zwerm die op deze lucratieve markt zal neerstrijken. Volgens de doemprediker doen notarissen er daarom verstandig aan hun doorgaans aan lommerrijke lanen gevestigde kantoren te verplaatsen naar ‘een kantoor van driehoog op een bedrijventerrein.’

Accountants houden vast een partnersalarissen uit het verleden

KPMG en Deloitte hoeven de verhuizer nog niet te bellen maar ook de accountancy-sector zal de ICT-effecten aan den lijve gaan voelen. ‘Ook accountants houden vast aan partnersalarissen uit het verleden,’ aldus Mesters. ‘Ze blijven werken met oude verdienmodellen: het maken van jaarverslagen.’ De bankier wijst erop dat accountants slechts twaalf procent van hun omzet uit adviesdiensten halen, ‘terwijl ze daar juist toegevoegde waarde kunnen bieden. Een omslag is nodig om in de toekomst te kunnen overleven.’

Zichzelf opnieuw uitvinden

Behalve indringende waarschuwingen draagt Mesters ook oplossingen aan waarmee zakelijke dienstverleners sterker uit deze transitieperiode kunnen  komen. Verregaande automatisering, productinnovatie en ‘customer intimacy’ zijn sleutelbegrippen in de strategieën die hij bepleit. Om de winstgevendheid van zijn bedrijf te bestendigen en zelfs te verlengen, moet de zakelijke adviseur zichzelf opnieuw uitvinden. Automatiseer alle standaardprocessen, schenk tijd aan de diensten die jou uniek maken, aan de ziel van je bedrijf, stelt Mesters. Want, haalt hij een oud Romeins gezegde aan, ‘Si vis pacem para bellum.’ Oftewel: ‘Als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog.’