KPMG krijgt opnieuw een spervuur van kritiek te verduren. Zowel de curatoren van het failliete vastgoedbedrijf TCN als van Imtech eisen via de rechter meer informatie van de accountant. Zij vermoeden dat KPMG een te rooskleurig beeld heeft laten voortbestaan van de financiële situatie waarin deze bedrijven verkeerden. Twee jaar geleden oordeelde de Accountantskamer in een vergelijkbare zaak rond de Enschedese vleesverwerker Weyl Beef al dat de controle van KPMG ‘feitelijk geen inhoud’ had.
TCN: KPMG op de vingers getikt
Deze week was het de Amsterdamse rechtbank die KPMG op de vingers tikte. In een afgelopen maandag gepubliceerde uitspraak oordeelde de voorzieningenrechter dat KPMG op zeer korte termijn alle interne stukken die betrekking hebben op de jaarrekening van 2010 van TCN moet overdragen; weigert KPMG, dan kan de rechtbank een dwangsom van maximaal € 200.000 opleggen. De zaak was aangespannen door Alice van der Schee en Johan Westerhof die als curatoren van TCN optreden. TCN Group, een uit diverse dochterondernemingen bestaand conglomeraat dat werd opgericht door de eens gevierde vastgoedtycoon Rudy Stroink, ging eind 2012 failliet. Volgens het meest recente faillissementsverslag liet het bedrijf dat onder meer het beheer voerde over het Mediapark in Hilversum, een schuld achter van minstens € 192 miljoen.
‘Misleidende gegevens’
De curatoren hebben aanwijzingen dat de schade beperkt had kunnen blijven wanneer KPGM naar behoren haar taak had vervuld. Zij stellen dat de door TCN opgestelde jaarrekening 2010 ‘naar alle waarschijnlijkheid onjuiste en misleidende gegevens bevat. (…) De jaarrekening werd afgesloten met een winst van € 11 miljoen terwijl dat in werkelijkheid een verlies had moeten zijn’. De in de jaarrekening voorgespiegelde verwachtingen kwamen niet uit, constateren de curatoren droogjes. Om te kunnen onderzoeken waarom KPMG de cijfers toch goedkeurde, krijgen zij nu op last van de rechter inzage in het controledossier van de accountant. Wanneer er sprake blijkt te zijn van wanprestatie ligt voor schuldeisers de weg open om KPMG op grond van onrechtmatige daad aansprakelijk te stellen.
Imtech: curator krijgt ‘ongesorteerde data’
De juristen van KPMG draaien overuren: vandaag verschijnen zij opnieuw bij de Amsterdamse rechtbank, dit keer in een kort geding dat is aangespannen door Paul Peters en Jeroen Princen, de curatoren van installatiebedrijf Imtech. Royal Imtech N.V., een bedrijf dat onder meer bij talloze bouwprojecten in heel Europa kabels, liften, roltrappen en klimaatbeheersingssystemen installeerde, ging in augustus 2015 failliet. Het was het grootste faillissement uit de Nederlandse naoorlogse geschiedenis: 22.000 werknemers verloren hun baan bij de trotse onderneming die al 154 jaar bestond. Ook Imtech liet een miljoenenschuld achter maar, tot hun grote ergernis, slagen de curatoren er nog altijd niet in om werkelijk zicht te krijgen op de gang van zaken die tot het bankroet leidde noch op een manier waarop het bankroet effectief kan worden afgewikkeld. In hun faillissementsverslagen noteren ze dat slechts ‘in beperkte mate’ gehoor wordt gegeven aan verzoeken om nadere informatie. Worden er wel stukken overlegd, dan zien ze zich geconfronteerd met ‘ongesorteerde en ongecategoriseerde data’ waar ze nauwelijks wijs uit kunnen. Wederom blijkt controlerende KPMG hier op de rem te trappen. De curatoren hopen nu dat de rechter de accountants tot openheid van zaken zal dwingen.
‘Schending van beroeps- en gedragsregels’
In de afgelopen jaren hebben de advocaten van KPMG al diverse malen ‘in het verdachtenbankje’ moeten plaatsnemen. In een saillante zaak uit 2015 rond de Enschedese vleesverwerker Weyl werd KPMG-accountant Edwin Slutter zelfs uit zijn beroep gezet. In hun vonnis deinsden de rechters niet terug voor kwalificaties als ‘volstrekt onvoldoende onderzocht’, ‘ernstig tekort geschoten’, ‘onvoldoende professioneel kritische instelling’ en ‘schending van beroeps- en gedragsregels.’ De zaak was des te pijnlijker omdat diverse (ex-)KPMG’ers bestuursfuncties uitoefenden bij de frauderende vleesverwerker. Deze en andere affaires noopten de vier grote accountantskantoren waaronder KPMG tot het invoeren van maatregelen ter verbetering van de controle. Blijkens de nu door curatoren aangespannen zaken sorteren deze maatregelen bij KPMG nog weinig effect.