Nu de kredietcrisis is geluwd, haast ex-FED baas Ben Bernanke zich om zijn verhaal te verzilveren. Wilt u hem boeken voor een spreekbeurt? Voor $ 250.000 praat hij veertig minuten in een microfoon. De rechten om zijn boek uit te geven? Te laat, deze zijn net vergeven voor meer dan één miljoen dollar.
Boter op zijn hoofd
Ben Bernanke heeft boter op zijn hoofd, niet een paar vegen, nee, kilo’s. Vorig maand verzuchtte hij nog dat het hem speet dat bij het grote publiek de indruk bestaat dat al zijn inspanningen slechts aan de banken ten goede zijn gekomen en niet aan ‘Joe the Plumber,’ de Amerikaanse tegenhanger van Jan Modaal. ‘Het idee leeft dat wij de belangen van Wall Street voorrang hebben gegeven boven de belangen van Main Street,’ klaagde hij. Dat de excessieve bonuscultuur nog altijd springlevend is terwijl de lonen op z’n best gelijk zijn gebleven, is hem kennelijk even ontschoten. En dat de inhalige indruk die hij zélf maakt evemin bijdraagt aan het beeld van een bescheiden bankier, wil er bij hem klaarblijkelijk ook niet in.
Een kwart miljoen dollar binnen drie kwartier
In januari nam Bernanke na acht jaar afscheid als hoofd van de Amerikaanse Centrale Bank, een baan die hem een jaarsalaris opleverde van $ 199.700. Inderdaad, een beperkte beloning voor een job die wereldwijd ingrijpt in het financiële leven van miljoenen mensen. Maar we hoeven geen medelijden te hebben met Mr. Bernanke. Tijdens een conferentie in Abu Dabi toucheerde hij op 4 maart $ 250.000 voor een spreekbeurtje van nog geen drie kwartier. En dit optreden, het eerste sinds zijn vertrek, was er een in een reeks van drie spreekbeurten die voor de rest van diezelfde week gepland stonden. Binnen een paar dagen harkte Bernanke bijna een miljoen bij elkaar en toch moet hij zijn meerdere erkennen in zijn illustere voorganger, Alan Greenspan. Direct na diens afscheid in januari 2006 vergaarde hij binnen één dag $ 433.000: na een verschijning bij een door Lehman Brothers verzorgd dinertje kon $ 250.000 in zijn binnenzak laten glijden terwijl Japanse investeerders $ 125.000 over hadden voor een telefonische privéchat die hij met een glas in zijn hand kon afdoen.
Het op één na hoogste voorschot ooit betaald
De afgelopen weken was Wall Street in de ban van de vraag of het Bernanke wél zou lukken Greenspan te verslaan bij het bedingen van een voorschot voor zijn memoires. Het bleek opnieuw een lastig te nemen horde voor Bernanke. Nog voordat er een letter op papier stond, ontving Greenspan het op één na hoogste voorschot ooit betaald. Uitgeverij Pinguin had 8,5 miljoen dollar over voor de in september 2007 als Een turbulente tijd, een leven in dienst van de economie verschenen pil. Greenspan moest alleen Bill Clinton – dé norm als het gaat om het verzilveren van publiek charisma – voor zich dulden. Voor zijn in 2004 gepubliceerde boek Mijn leven kreeg de oud-president een voorschot van tien miljoen dollar. Een paar dagen geleden werd bekend dat Bernanke over onvoldoende krediet beschikt om zich onder deze absolute toppers te mengen. De centrale bankier moet op méér hebben gehoopt: hij liet zich vertegenwoordigen door dezelfde agent die Greenspans exorbitante voorschot had binnen gehengeld. Maar deze Robert Barnett wist bij uitgeverij Norton niet meer dan een miljoen dollar los te peuteren, en dat terwijl Bernanke de wereld uit de meest hevige economische crisis sinds de jaren twintig moest zien te leiden.
Alle bankiers zijn grote graaiers
Bernanke kan zich troosten met de gedachte dat de royalties ook nog het nodige zullen binnenbrengen. Hoewel er in de VS de nodige kritische geluiden zijn te vernemen over de verdiensten van de crisisbezweerders (ook voormalig minister van Financiën Timonthy Geithner pakte laatst $ 400.000 voor drie speeches), overheerst de opinie dat de wetten van de vrije markt ook voor deze gewezen publieksdienaren mogen opgaan. Maar, laat Bernanke en zijn vrienden niet meer zeuren over onterechte beeldvorming, tekenen sommige columnisten er bij aan. Met het ‘cashen’ op het verloop van de kredietcrisis houden zij het vooroordeel dat alle bankiers grote graaiers zijn krachtig in stand.