Het aantal faillissementen neemt sterk toe terwijl het aantal startende ondernemers blijft afnemen. Dat blijkt uit het nieuwe rapport dat KVK heeft opgemaakt over de economische trends van het eerste kwartaal van 2024.
7 procent minder nieuwe ondernemers in eerste kwartaal 2024
In de eerste drie maanden van dit jaar kwam het aantal stoppers en faillissementen uit op circa 44.590 en 1.000, dat zijn stijgingen van 1,4 procent en 23 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Er meldden 72.000 nieuwe ondernemers in het eerste kwartaal van dit jaar, dat waren er in dezelfde periode vorig jaar nog 7,2 procent meer, namelijk 78.000. In totaal stonden er eind maart 2.542.873 bedrijven ingeschreven in het KVK Handelsregister.
Afname startende bedrijven in alle sectoren waarneembaar
KVK signaleert nu voor het derde kwartaal op rij dat het aantal starters daalt. Ook het aantal stoppers laat al drie kwartalen op een rij een stijgende lijn zien, al nam dit cijfer in de vorige twee kwartalen nog sterker toe. ‘De groei van het aantal bedrijven neemt weliswaar af, maar netto is er nog altijd een toename te zien. Dat is een opvallende trend, die veel sterker is dan de bevolkingsgroei in Nederland. Nederland lijkt dus toch nog steeds ondernemender te worden,’ zegt Erik Stam, hoogleraar strategie, organisatie en ondernemerschap aan de Universiteit Utrecht. De afname van het aantal startende bedrijven per 1.000 vestigingen is over alle sectoren waarneembaar, maar het sterkst in de sectoren energie, water en milieu (-26 procent), bouw (-25 procent) en gezondheid (-22 procent). In de detailhandel, logistiek en horeca zijn zowel de meeste startende als stoppende vestigingen te vinden.
Wel meer starters in detailhandel
De detailhandel is de enige sector waar het aantal starters wél toeneemt (+6 procent) in vergelijking met het eerste kwartaal van 2023. Het aantal starters per 1.000 vestigingen lag in deze branche met 42,2 ook hoog, terwijl er 25,6 stoppers per 1.000 vestigingen waren. In totaal waren er in deze sector in het afgelopen kwartaal 11.347 starters en 6.875 stoppers. De beweging binnen de detailhandel vindt vooral plaats bij de webwinkels. ‘We zagen tijdens corona een enorme stijging van het aantal webwinkels,’ zegt Stam. ‘Corona is op meerdere fronten een aanjager van digitalisering geweest. Die groei is na corona weliswaar behoorlijk afgenomen, maar in het afgelopen jaar ging de trend weer omhoog, met het op een na hoogste aantal startende webwinkels ooit. We zien het aantal winkels in de straat afnemen, maar op de digitale snelweg toenemen.’
Helft webwinkels opgezet door jongeren van onder de 25
Het aantal startende webwinkels steeg in het eerste kwartaal van dit jaar met 13 procent ten opzichte van Q1 2023. Deze webwinkels worden opvallend vaak door jonge ondernemers opgezet. Bijna de helft (48 procent) van de webwinkels wordt opgezet door mensen van 25 jaar of jonger. Ter vergelijking, de gemiddelde leeftijd van alle ondernemers is 45 jaar, van startende ondernemers 34. ‘Veel van deze jongeren starten een webshop met artikelen voor persoonlijke verzorging, kleding of hippe (alcoholvrije) drankjes,’ verklaart Gerdine Annaars, ondernemersadviseur bij KVK. ‘Ze starten hun onderneming vaak terwijl ze ook nog bezig zijn met hun studie, of soms als onderdeel of opdracht daarvan, en merken dat het lastig is om dit echt goed met elkaar te kunnen combineren. Het concept denken deze ondernemers meestal perfect uit, maar we merken dat ze niet op alles even goed voorbereid zijn. We helpen hen bijvoorbeeld met vragen over wet- en regelgeving rondom productveiligheid, importeren en exporteren, belastingen en consumentenrecht.’
KVK: aantal faillissementen Q1 2023 met 23 procent gestegen
In de afgelopen zes kwartalen (vooral in 2023) nam het aantal faillissementen gestaag toe. De cijfers worden langzaam maar zeker vergelijkbaar met de jaren van vlak vóór de coronaperiode. Het aantal faillissementen in het eerste kwartaal van 2024 kwam uit op 1.003. Dat is 23 procent hoger dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar, toen het er 819 waren. ‘Het was opmerkelijk dat er zo weinig faillissementen waren. We gaan nu weer richting een aantal faillissement dat past bij een normale economische situatie,’ aldus professor Stam.
U kunt het hele trendrapport van KVK over het eerste kwartaal van 2024 hier downloaden.